معلم در ایران و ژاپن: مقایسه ای بر جایگاه، تربیت و چالش ها

پژوهش حاضر با هدف مطالعه تطبیقی جایگاه، نظام تربیت و چالش های معلمان در ایران و ژاپن انجام شد. روش پژوهش توصیفی-تطبیقی و بر اساس الگوی چهارمرحله ای جورج بردی (توصیف، تفسیر، هم جواری و مقایسه) بود. حوزه پژوهش شامل منابع مکتوب، اسناد رسمی و مقالات معتبر درباره نظام های آموزشی دو کشور بود که به روش هدفمند انتخاب شدند. یافته ها نشان داد بیشترین شباهت دو کشور در وجود آزمون ورودی و تعیین صلاحیت برای انتخاب معلم است، اما تفاوت اصلی در شیوه های توانمندسازی و فلسفه تربیتی حاکم بر نظام تربیت معلم قرار دارد (ماهینی و اکبری، ۱۴۰۴). در ایران، چالش های معیشتی و شکاف میان درآمد و هزینه زندگی، فشار مضاعفی بر معلمان وارد کرده و انگیزه و کیفیت نیروی انسانی را تحت تاثیر قرار داده است (ایلنا، ۱۴۰۴). در مقابل، ژاپن با وجود برخورداری از نظام تربیت منسجم و فرآیند درس پژوهی، با چالش هایی نظیر ساعات کاری طولانی و کاهش رضایت شغلی معلمان جوان مواجه است (Education International, ۲۰۲۵). با توجه به یافته ها، بازنگری در شیوه های جذب و توانمندسازی معلمان ایران با الگوگیری از تجربیات موفق ژاپن، به ویژه در زمینه توسعه حرفه ای مستمر و تقویت جایگاه اجتماعی معلم، پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

معلم ، تربیت معلم ، مطالعه تطبیقی ، ایران ، ژاپن ، جورج بردی