بررسی نقش فناوری های نوین و هوش مصنوعی در تحول فرآیندهای آموزشی و یاددهی-یادگیری

تحولات گسترده فناوری در دهه های اخیر، زمینه ساز تغییرات اساسی در ساختار نظام های آموزشی، شیوه های تدریس، الگوهای یادگیری و روش های ارزشیابی شده است. در این میان، فناوری های نوین و هوش مصنوعی به عنوان ابزارهایی موثر در بازتعریف فرایندهای آموزشی، فرصت های جدیدی برای بهبود کیفیت یادگیری، افزایش تعامل میان معلم و دانش آموز، شخصی سازی آموزش و توسعه مهارت های شناختی فراهم کرده اند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش فناوری های نوین و هوش مصنوعی در تحول فرایندهای آموزشی و یاددهی یادگیری، شناسایی ظرفیت های کاربردی این فناوری ها و تبیین چالش های ناشی از به کارگیری آن ها در محیط های آموزشی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی و بررسی منابع علمی مرتبط انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که بهره گیری هدفمند از هوش مصنوعی می تواند با فراهم کردن بازخوردهای سریع، شناسایی تفاوت های فردی یادگیرندگان، ارائه محتوای متناسب با نیازهای آموزشی و پشتیبانی از تصمیم گیری های معلمان، زمینه ارتقای اثربخشی تدریس و یادگیری را فراهم سازد. همچنین، فناوری های نوین امکان گسترش آموزش برخط، افزایش دسترسی به منابع یادگیری و تقویت یادگیری خودتنظیم را فراهم می کنند. بااین حال، چالش هایی مانند ضعف زیرساخت های فناورانه، نابرابری در دسترسی، کمبود سواد دیجیتال، نگرانی های مربوط به حریم خصوصی، احتمال وابستگی بیش ازحد به ابزارهای هوشمند و ضرورت حفظ نقش انسانی معلم، از موانع مهم توسعه این رویکردها محسوب می شوند. بر این اساس، تحول فناورانه در آموزش زمانی می تواند به بهبود پایدار کیفیت یادگیری منجر شود که با برنامه ریزی راهبردی، توانمندسازی حرفه ای معلمان، تدوین ضوابط اخلاقی و حفظ محوریت یادگیرنده همراه باشد.

کلیدواژه ها:

فناوری های نوین ، هوش مصنوعی ، فرایندهای آموزشی ، یاددهی یادگیری ، یادگیری هوشمند ، آموزش دیجیتال ، یادگیری خودتنظیم ، توانمندسازی معلمان