نقش والدین در پرورش شوق یادگیری و خلاقیت دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی

گسترش هوش مصنوعی، شیوه های یادگیری، دسترسی به اطلاعات و ارتباط دانش آموزان با محیط آموزشی را دگرگون کرده است. در این شرایط، خانواده همچنان نخستین و اثرگذارترین محیط تربیتی کودک به شمار می رود و نقش والدین از نظارت بر انجام تکالیف فراتر رفته و به هدایت یادگیری، تقویت کنجکاوی، پرورش تفکر انتقادی و آموزش استفاده مسئولانه از فناوری گسترش یافته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش والدین در پرورش شوق یادگیری و خلاقیت دانش آموزان در عصر هوش مصنوعی انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای منابع فارسی و لاتین است. یافته ها نشان می دهد که حمایت عاطفی، ایجاد محیط یادگیری غنی، احترام به استقلال کودک، تشویق پرسشگری، مشارکت والدین در فعالیت های یادگیری و آموزش سواد هوش مصنوعی، از مهم ترین عوامل تقویت شوق یادگیری و خلاقیت دانش آموزان هستند. هوش مصنوعی می تواند با فراهم کردن منابع شخصی سازی شده، ایده های متنوع و بازخورد سریع، یادگیری را جذاب تر کند؛ بااین حال، استفاده بدون نظارت ممکن است موجب وابستگی، کاهش تلاش ذهنی، دریافت اطلاعات نادرست و تضعیف تعامل انسانی شود. بنابراین، والدین باید نقش همراه، راهنما و تنظیم کننده را ایفا کنند، نه آنکه صرفا استفاده از فناوری را محدود یا به طور کامل آزاد کنند. نتیجه پژوهش نشان می دهد که ترکیب حمایت عاطفی والدین، فرصت تجربه و بازی، گفت وگوی خانوادگی و استفاده هدفمند از هوش مصنوعی می تواند زمینه رشد یادگیرندگانی کنجکاو، خلاق، مستقل و مسئول را فراهم سازد. (ملکی نیا، مقرری و طبیبی، ۱۴۰۳؛ محمدی احمدآبادی، خاوریان و یزدی زاده، ۱۴۰۳؛ Ma, Zhang, & Wang, ۲۰۲۴). پژوهش های جدید نیز نشان داده اند که حمایت والدین از طریق افزایش علاقه به فعالیت های خلاقانه و خودکارآمدی، بر خلاقیت دانش آموزان اثر می گذارد.

کلیدواژه ها:

والدین ، شوق یادگیری ، خلاقیت ، دانش آموزان ، هوش مصنوعی ، سواد دیجیتال ، یادگیری خانوادگی