فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و پرورش

گسترش شتابان فناوری های هوش مصنوعی، نظام آموزش و پرورش را با فرصت ها و چالش های تازه ای روبه رو ساخته است. هوش مصنوعی می تواند با تحلیل داده های آموزشی، شناسایی نیازهای متفاوت دانش آموزان، ارائه بازخورد سریع، شخصی سازی مسیر یادگیری، تولید محتوای آموزشی و کمک به فرایند ارزشیابی، زمینه ارتقای کیفیت آموزش و افزایش اثربخشی فعالیت های معلمان و مدیران را فراهم سازد. از سوی دیگر، استفاده گسترده و بدون برنامه ریزی از این فناوری می تواند مسائلی همچون کاهش تعامل انسانی، وابستگی دانش آموزان به ابزارهای هوشمند، نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، گسترش نابرابری آموزشی، کاهش نقش فعال معلم و افزایش احتمال استفاده نادرست از اطلاعات و محتوای تولیدشده را به همراه داشته باشد. بنابراین، مسئله اصلی در بهره گیری از هوش مصنوعی، پذیرش یا رد این فناوری نیست، بلکه چگونگی استفاده هدفمند، اخلاقی، عادلانه و تربیتی از ظرفیت های آن در نظام آموزش و پرورش است. پژوهش حاضر با هدف بررسی فرصت ها و چالش های استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و پرورش و با رویکرد توصیفی تحلیلی و استفاده از مطالعات و منابع علمی فارسی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی، در صورت برخورداری از زیرساخت مناسب، توانمندسازی معلمان، سیاست گذاری روشن، حفاظت از داده ها و نظارت انسانی، می تواند به عنوان ابزاری موثر برای تحول آموزشی مورد استفاده قرار گیرد؛ اما جایگزین معلم و روابط انسانی در فرایند تعلیم و تربیت نخواهد بود. تحقق آموزش هوشمند و پایدار نیازمند ایجاد توازن میان نوآوری فناورانه و ارزش های انسانی، تربیتی و اخلاقی است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش و پرورش ، آموزش هوشمند ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، فرصت های آموزشی ، چالش های هوش مصنوعی ، تحول آموزشی