تبیین نقش هوش مصنوعی در تحول روش های تدریس معلمان و پیامدهای آن برای یادگیری دانش آموزان

گسترش شتابان فناوری های هوشمند و ظهور هوش مصنوعی، ماهیت فرایند یاددهی یادگیری و نقش حرفه ای معلم را با تغییرات بنیادین مواجه ساخته است. در این شرایط، روش های سنتی تدریس که عمدتا بر انتقال یک سویه محتوا استوارند، به تدریج با الگوهای تعاملی، شخصی سازی شده، داده محور و یادگیرنده محور تکمیل می شوند. با وجود ظرفیت های هوش مصنوعی برای طراحی آموزشی، تولید محتوا، ارائه بازخورد و پاسخ گویی به تفاوت های فردی دانش آموزان، چگونگی ادغام این فناوری با شایستگی حرفه ای معلمان و پیامدهای آن برای یادگیری همچنان نیازمند بررسی عمیق است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش هوش مصنوعی در تحول روش های تدریس معلمان و تحلیل پیامدهای آن برای یادگیری دانش آموزان انجام شد. پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نظر روش، پدیدارشناسی توصیفی بود. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ معلم دارای تجربه استفاده آموزشی از ابزارهای هوش مصنوعی بودند که با نمونه گیری هدفمند از نوع گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. یافته های نمونه نشان داد تجربه مشارکت کنندگان در قالب چهار مضمون اصلی شامل «شخصی سازی و تنوع بخشی به روش های تدریس»، «افزایش تعامل و فعال سازی فرایند یادگیری»، «بازتعریف نقش حرفه ای معلم» و «چالش های اخلاقی، حرفه ای و زیرساختی» قابل سازمان دهی است. تحلیل یافته ها نشان داد هوش مصنوعی می تواند از طریق تسهیل طراحی فعالیت های متنوع، ارائه بازخورد سریع، حمایت از تفاوت های فردی و دسترسی به منابع آموزشی، زمینه تحول روش های تدریس را فراهم سازد؛ با این حال، آثار آموزشی آن به میزان شایستگی معلم، کیفیت طراحی آموزشی، نظارت انسانی و شرایط زیرساختی وابسته است. بر اساس نتایج، استفاده اثربخش از هوش مصنوعی مستلزم توانمندسازی حرفه ای معلمان، تدوین ضوابط اخلاقی و آموزشی، توسعه سواد هوش مصنوعی و فراهم سازی زیرساخت های مناسب است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، روش های تدریس ، معلمان ، یادگیری دانش آموزان ، شایستگی هوش مصنوعی ، آموزش هوشمند ، تحول آموزشی