تاثیر استفاده از فناوری های آموزشی توسط معلمان بر مشارکت و یادگیری دانش آموزان

گسترش فناوری های دیجیتال و ورود ابزارهای آموزشی هوشمند به فرایند تدریس، ماهیت تعامل میان معلم، دانش آموز و محتوای آموزشی را دستخوش تغییر کرده است. با وجود افزایش دسترسی مدارس به ابزارهای دیجیتال، صرف حضور فناوری در کلاس درس الزاما به افزایش مشارکت و بهبود یادگیری دانش آموزان منجر نمی شود و کیفیت استفاده معلم از فناوری، تناسب آن با اهداف آموزشی و چگونگی تلفیق آن با راهبردهای تدریس از اهمیت تعیین کننده ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تبیین تجربه و ادراک معلمان از تاثیر استفاده از فناوری های آموزشی بر مشارکت و یادگیری دانش آموزان انجام شد. این پژوهش از نظر رویکرد کیفی و از نظر روش، پدیدارشناسی توصیفی بود. مشارکت کنندگان شامل ۲۴ معلم دارای تجربه استفاده از فناوری های آموزشی در فرایند تدریس بودند که به شیوه نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل شد. یافته های حاصل از تحلیل مصاحبه ها به شناسایی پنج مضمون اصلی شامل «افزایش مشارکت و درگیری فعال دانش آموزان»، «تسهیل و تعمیق فرایند یادگیری»، «شخصی سازی و تنوع بخشی به تجربه یادگیری»، «تقویت تعامل و بازخورد آموزشی» و «موانع حرفه ای و فناورانه در استفاده اثربخش از فناوری» منجر شد. مشارکت کنندگان بیان کردند که فناوری، در صورت استفاده هدفمند، می تواند زمینه مشارکت فعال تر، افزایش انگیزش، دسترسی سریع تر به منابع، ارائه بازخورد فوری و تسهیل یادگیری مفهومی را فراهم کند؛ با این حال، ضعف شایستگی دیجیتال معلمان، کمبود زیرساخت، استفاده نمایشی از فناوری و احتمال حواس پرتی دانش آموزان از مهم ترین موانع اثربخشی آن بود. نتایج نشان داد فناوری زمانی بیشترین ارزش آموزشی را ایجاد می کند که در خدمت اهداف یادگیری و طراحی آموزشی قرار گیرد، نه آنکه صرفا به عنوان ابزار جدید در کلاس استفاده شود. بر این اساس، توانمندسازی حرفه ای معلمان، توسعه زیرساخت های مناسب و حرکت از «استفاده ابزاری» به «ادغام pedagogical فناوری» از الزامات اساسی تحول دیجیتال در مدارس است.

کلیدواژه ها:

فناوری آموزشی ، مشارکت تحصیلی ، یادگیری دانش آموزان ، شایستگی دیجیتال معلمان ، یادگیری فعال ، تحول دیجیتال ، تدریس فناورانه