الزامات حقوقی و بایسته های شفافیت مالی و مبارزه با فساد در شهرداری ها با تاکید بر سامانه های یکپارچه مالی (مطالعه موردی: شهرداری اراک)

زمینه و هدف: شفافیت مالی در شهرداری ها، به عنوان یکی از ارکان حکمرانی خوب شهری، نقش بنیادین در پیشگیری از فساد، پاسخ گویی، و جلب اعتماد عمومی ایفا می کند. در سال های اخیر، شهرداری اراک با راه اندازی سامانه شفاف سازی اطلاعات «عیان» و تصویب طرح ایجاد سامانه بانک اطلاعات املاک، گام هایی در جهت تحقق شفافیت مالی و مبارزه با فساد برداشته است. این پژوهش با هدف شناسایی الزامات حقوقی و بایسته های شفافیت مالی در شهرداری ها و ارزیابی عملکرد شهرداری اراک در این حوزه انجام شده است.روش پژوهش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. داده ها با استفاده از روش کتابخانه ای (قوانین و مقررات، اسناد بالادستی، منابع علمی) و مطالعه میدانی (بررسی محتوای سامانه عیان، گزارش های حسابرسی شهرداری اراک، و مصوبات شورای شهر) گردآوری شده است. برای تحلیل داده ها از رویکرد تحلیل محتوای کیفی استفاده شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که نظام حقوقی ایران، از جمله قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات (۱۳۸۷)، سیاست های کلی نظام اداری، و قانون مدیریت خدمات کشوری، الزامات متعددی برای شفافیت مالی شهرداری ها ایجاد کرده است. شهرداری اراک با راه اندازی سامانه عیان، اطلاعات مالی گسترده ای از جمله بودجه، درآمدها، قراردادها، مناقصات و مزایده ها را در دسترس عموم قرار داده است. با این حال، گزارش های حسابرسی نشان می دهد که چالش هایی همچون نبود سیستم یکپارچه مالی و درآمدی، مغایرت های حسابداری، و مشکلات در شناسایی و مستندسازی املاک شهرداری همچنان وجود دارد. همچنین، عملکرد پاسخگویی شهرداری ها به درخواست های اطلاعاتی در سامانه ملی ایران فویا ضعیف ارزیابی شده است. شورای شهر اراک در سال ۱۴۰۴ طرح راه اندازی سامانه بانک اطلاعات املاک را با رویکرد GISمحور و برخط تصویب کرده است که می تواند گامی موثر در جهت رفع نواقص موجود باشد.نتیجه گیری: شهرداری اراک در مسیر تحقق شفافیت مالی گام های مهمی برداشته است، اما برای دستیابی به استانداردهای مطلوب، نیازمند ایجاد سیستم یکپارچه مالی و درآمدی، تدوین شناسنامه برای پروژه های عمرانی، تهیه و ثبت اسناد مالکیت برای کلیه اموال، و تقویت سازوکارهای پاسخگویی به شهروندان است. پیشنهاد می شود که شهرداری اراک با تکمیل سامانه بانک اطلاعات املاک، یکپارچه سازی سیستم های مالی، و تقویت گزارش دهی عمومی، زمینه تحقق کامل شفافیت مالی و مبارزه موثر با فساد را فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

شفافیت مالی ، مبارزه با فساد ، شهرداری اراک ، سامانه عیان ، دسترسی آزاد به اطلاعات ، حسابرسی ، سامانه یکپارچه مالی.