عوامل تعیین کننده هزینه های فقرزای سلامت در خانوارهای ایرانی

سلامت، ارزشمندترین دارایی مادی بشری و بخش سلامت یکی از محوری­ترین بخش­های هر جامعه­ای است. براساس یکی از رویکردهای عدالت در بخش سلامت، عدالت زمانی اتفاق می افتد که عوامل اجتماعی−اقتصادی افراد باعث مواجهه آنها با هزینه­های فقرزا نشود. در این مقاله، با استفاده از حجم بزرگ داده­های بین سال های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰، تاثیر عوامل تعیین­کننده در خانوارها بر احتمال مواجهه آنها با هزینه­های فقرزای سلامت با استفاده از تکنیک لاجیت و نرم افزار STATA بررسی شده است. نتایج نشان می­دهد که احتمال این مواجهه، در صورت شاغل بودن سرپرست خانوارها، صاحب­خانه بودن، وجود افراد باسواد بیشتر در خانواده، مساحت سرانه بیشتر محل سکونت خانوار، دهک­های بالای درآمدی و تحت پوشش بیمه­ای بودن خانوار، کمتر شده و با افزایش بعد خانوار و سکونت در استان­های توسعه­یافته بیشتر می شود. عدم تاثیرگذاری پوشش بیمه­ها بر احتمال مواجهه خانوارها با هزینه­های کمرشکن سلامتی، حاکی از عدم کارآیی آن است. احتمال مواجهه خانوارها با هزینه­های فقرزا، از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۸۹ هر سال بیشتر شده ولی در سال ۱۳۹۰ این تاثیرگذاری بی معنا بوده است که به احتمال زیاد، به دلیل تاثیر آنی و کوتاه­مدت اجرای طرح هدفمندی یارانه­ها بوده است. در این مقاله با استفاده از حجم بزرگ داده­ها، بررسی تاثیر متغیرهای جدید، بررسی عملکرد سیاست های دولت و تاثیر اجرای طرح هدفمندی یارانه­ها، سعی شده است گام های مهمی در تبیین موضوع برداشته شود.

کلیدواژه ها:

فقر ، عدالت ، سلامت ، خانوار