امکان سنجی و تدوین راهبردهای یکپارچه سازی «طرح کلید به کلید» در فرآیند نوسازی بافت های فرسوده شهری اراک

بافت های فرسوده و ناکارآمد شهری، یکی از چالش های اساسی مدیریت شهری در کلانشهرهای ایران محسوب می شوند. طرح «کلید به کلید» به عنوان یکی از ابزارهای تشویقی نوسازی بافت های فرسوده، با هدف معاوضه واحدهای فرسوده با واحدهای نوساز یا زمین با تخفیف ۴۰ درصدی، در بند «الف» ماده ۵۲ برنامه هفتم پیشرفت کشور مورد تاکید قانونگذار قرار گرفته است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره گیری از مدل تحلیل SWOT و مطالعه موردی شهر اراک، به امکان سنجی و تدوین راهبردهای یکپارچه سازی این طرح در فرآیند نوسازی بافت های فرسوده پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شهر اراک با ۱۱ محله هدف بازآفرینی به وسعت ۷۲۰ هکتار و یک سوم جمعیت شهر، یکی از کانون های جدی بافت های ناکارآمد در کشور محسوب می شود. با وجود ساخت ۳۳۶ واحد مسکونی در قالب طرح کلید به کلید در اراک، ۵۲ واحد سهم اداره کل راه وشهرسازی به دلیل موانعی مانند فقدان اسناد مالکیت، ریزدانگی پلاک ها و قیمت پایین واحدهای فرسوده، بدون متقاضی باقی مانده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که مهم ترین موانع اجرایی طرح شامل: نبود اسناد مالکیت برای بسیاری از املاک واقع در بافت های غیررسمی، ریزدانگی پلاک ها با مساحت کمتر از ۲۰۰ مترمربع، عدم انعطاف پذیری در ضوابط اجرایی و نبود هماهنگی بین دستگاهی است. در نهایت، راهبردهای یکپارچه سازی طرح شامل: بازنگری در ضوابط تملیک و تخفیف ها با رویکرد محل محوری، تجمیع پلاک های ریزدانه، ایجاد سامانه یکپارچه ثبت نام، راه اندازی صندوق ملی بازآفرینی و توانمندسازی ساکنان از طریق آموزش های مهارتمحور ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

طرح کلید به کلید ، بافت فرسوده ، بازآفرینی شهری ، اراک ، توانمندسازی محله ای