شناسایی ویژگی های معماری بهره ورانه مجموعه های صنعتی سنگین ایران در بستر موج پنجم صنعت بر پایه اجماع خبرگان

بیان مسئله: گذار جهانی به موج پنجم صنعت، ضرورت بازاندیشی در معماری فضاهای صنعتی را آشکار ساخته است. دراین میان، معماری بهره ورانه می تواند با انطباق طراحی فضایی با فرایندهای تولید، ارتقای کیفیت محیط کار و بهره گیری هوشمندانه از فناوری های نوین، زمینه افزایش بهره وری صنایع سنگین را فراهم آورد. بااین حال، بسیاری از مجموعه های صنعتی سنگین ایران همچنان با چالش هایی نظیر فرسودگی کالبدی، عدم هماهنگی ساختار فضایی با نظام تولید و ضعف در انطباق با تحولات فناورانه مواجه اند.هدف پژوهش: این پژوهش با هدف ارائه الگوی طراحی معماری بهره ورانه متناسب با الزامات موج پنجم صنعت انجام شده است.روش پژوهش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با بهره گیری از فن دلفی دو مرحله ای صورت گرفت. در مرحله نخست، شاخص های اولیه ازطریق مرور نظام مند ادبیات پژوهش استخراج و چهارچوب نظری پیشنهادی تدوین شد. در مرحله دوم، دیدگاه های ۲۳ نفر از خبرگان حوزه معماری صنعتی و بهره وری گردآوری و طی دو مرحله ارزیابی و شاخص ها براساس معیار اجماع ۸۰ درصد نهایی شدند.نتیجه گیری: یافته ها منجر به شناسایی ۱۹ شاخص کلیدی در سه محور اصلی شامل: ۱) الگوهای مالکیت و بهره برداری از فضا، ۲) ملاحظات فنی، تکنیکی و انرژی، ۳) برنامه ریزی فضایی و سازمان دهی عملکردها شد. براین اساس، مدل مفهومی معماری بهره ورانه صنایع سنگین ایران در بستر موج پنجم صنعت تبیین گردید. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی و بازآفرینی فضاهای صنعتی کشور فراهم آورد و در جهت ارتقای بهره وری، پایداری و بهبود کیفیت محیط کار در صنایع سنگین موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

صنعت انسان محور ، هوشمند سازی فرایند ها ، کیفیت فضایی محیط کار ، فن دلفی ، طراحی فضا های صنعتی.