کاربست چارچوب یکپارچه آینده نگاری در مدیریت بصری شهری تهران

بیان مسئله: مدیریت بصری کلان شهر تهران با چالش های پیچیده ساختاری، تداخل وظایف نهادی، تعارض منافع کنشگران و غلبه رویکردهای واکنشی روبه رو است که موجب ناکارآمدی رویکردهای برنامه ریزی خطی و پروژه محور شده است.هدف پژوهش: این مطالعه با هدف گذار از نگاه خطی به نگرش سیستمی، به دنبال تبیین دینامیک های حاکم بر آینده زیبایی شهری تهران و تدوین راهبردهای تاب آور در برابر عدم قطعیت ها است.روش پژوهش: این پژوهش از چارچوب یکپارچه مکتب آینده نگاری فرانسوی بهره برده است. در این راستا، ابزارهای تحلیل ساختاری، تحلیل کنشگران، سناریوپردازی و ارزیابی چندمعیاره به طور پیوسته به کار گرفته شدند. این فرایند با تکیه بر نظرات پنل خبرگان متشکل از ۱۳ نفر از مدیران و کارشناسان ارشد سازمان زیباسازی شهر تهران انجام شده است. این ابزارها شامل نرم افزارهای MICMAC، MACTOR، Scenario Wizard و MULTIPOL بوده اند.نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که سیستم در وضعیت ناپایداری شدید قرار دارد و پیشران های کلیدی (نظیر منابع مالی پایدار و اصلاحات سازمانی) ماهیت نهادی دارند نه کالبدی. توزیع قدرت در این عرصه چندکانونی است و واگرایی پنهان میان کنشگران، آینده شهر را به سمت سناریوی محتمل روزمرگی و رکود سوق می دهد. بااین حال، راهبردهای دانشی و استانداردسازی نسبت به اقدامات پروژه محور، تاب آوری بیشتری در سناریوهای بحرانی از خود نشان دادند. در نتیجه، پایداری منظر شهری مستلزم تغییر پارادایم از تمرکز بر طراحی صرفا کالبدی به استقرار حکمرانی شبکه ای است تا سازمان متولی از نقش مجری مستقیم به جایگاه تنظیم گر و تسهیل گر ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، مدیریت بصری شهری ، سناریوپردازی ، تحلیل ساختاری ، سیاست گذاری شهری.