تحلیل گفتمان انتقادی نقاشی قهوه خانه ای در بازنمایی هویت ملی (براساس الگوی نورمن فرکلاف)

بیان مسئله: نقاشی قهوه خانه ای به عنوان یک مکتب هنری مردمی، هنر را از انحصار دربار و طبقات عالی به بطن جامعه منتقل کرد و نقش مهمی در شکل دهی آگاهی جمعی و بازنمایی هویت ملی ایفا کرد. بااین وجود، ظرفیت های این مکتب به عنوان رسانه ای گفتمانی در مطالعات پیشین کمتر بررسی دقیق شده است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چگونگی برساخت و بازنمایی مولفه های مختلف هویت ملی در آثار نقاشی قهوه خانه ای است.هدف پژوهش: این پژوهش در پی تحلیل نقش نقاشی قهوه خانه ای در صورت بندی هویت ملی و بررسی سازوکارهای بصری آن در تعامل با جریان های هنری و فرهنگی زمان خود است.روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف، بنیادی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است. چارچوب نظری پژوهش، تحلیل گفتمان انتقادی نورمن فرکلاف (در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین) است که روی چهار اثر شاخص این مکتب به صورت هدفمند اعمال شده است.نتیجه گیری: نقاشی قهوه خانه ای فراتر از یک بازنمایی زیبایی شناختی، به عنوان کنشی ایدئولوژیک و گفتمانی عمل کرده است. هنرمندان این مکتب با طرد زیبایی شناسی غربی و درباری و انتقال رسانه هنر به حوزه عمومی، مقاومت هویتی بدیلی ایجاد کردند که با تلفیق دال های مذهبی، اسطوره ای و زیست روزمره، هویتی یکپارچه و مردمی را در برابر گفتمان های مسلط زمان تثبیت کرد.

کلیدواژه ها:

هویت ملی ، نقاشی قهوه خانه ای ، تحلیل گفتمان انتقادی ، نورمن فرکلاف ، گفتمان بصری.