بررسی شمول قاعده ابطال ناپذیری خون مسلمان نسبت به فعل محسنانه منتهی به مرگ (همراه با نقد ه۹ ق.م.ا)

براساس قاعده احسان اگر فعل محسنانه منجر به خسارت شود موجب ضمان نیست و دراین باره در کلام فقها تفاوتی بین خسارت جانی و مالی نیست. این در حالی است که برحسب شواهد و قراین، شریعت بر تفاوت بین خسارت مالی و جانی از حیث ضمان بنا نهاده است. در خسارت جانی برخلاف مالی قاعده ابطال ناپذیری خون مسلمان جعل شده است که از پایمال شدن خون مسلمان و منتفی بودن ضمان جلوگیری می‎کند. اکنون این سوال مطرح است که در فعل محسنانه منتهی به مرگ، آیا منتفی بودن ضمان به صورت مطلق مصداق پایمال شدن خون یک مسلمان نیست؟ در این نوشتار، به روش توصیفی تحلیلی و با ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه ای و اسنادی، با بررسی صور سه گانه بحث شامل فعل منجر به قتل محسن الیه، فعل منجر به قتل شخص ثالث و فعل منجر به قتل با قصد احسان عمومی، احتمالات موجود مورد بررسی قرار می گیرد و در برخی حالات احتمال جبران خسارات جانی ازسوی بیت المال با استناد به قاعده ابطال ناپذیری خون مسلمان و سایر شواهد و قراین تقویت می گردد.

کلیدواژه ها:

حرمت خون ، ابطال ناپذیری خون ، نفی ضمان ، فعل محسنانه