بازپژوهی مبانی فقهی-حقوقی فوریت و تراخی در اعمال خیار فسخ نکاح (ماده ۱۱۳۱ قانون مدنی)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FIQH-58-2_010

تاریخ نمایه سازی: 29 مهر 1405

چکیده مقاله:

فوریت خیار فسخ در عقد نکاح، مورد پذیرش اکثر فقهای امامیه و مشهور اهل سنت است. در این میان برخی از متاخران به تراخی تمایل یافته اند. در این پژوهش، با به کارگیری روش توصیفی تحلیلی، نگرشی جدید و منطبق با معیار های امروزی در مورد فوریت و تراخی در اعمال خیار فسخ نکاح ارائه شده است؛ براساس این نگرش، ذوالخیار حق دارد درصورت وجود دلایل موجه، عقد نکاح را با تراخی فسخ کند. در این صورت، صاحب خیار باید به شروط و ضوابط لازم برای تراخی در فسخ عقد نکاح توجه کند. این شروط و ضوابط شامل وجود دلایل موجه تاخیر، عدم تاثیر منفی تاخیر بر حقوق زن و شوهر و عدم تاخیر غیرقابل قبول است. برای اثبات جواز تراخی به مبانی چند شامل: حکمت تشریع خیار فسخ، رجوع به اراده ذوالخیار، اقتضای ذات عقد نکاح و استحکام نظام خانواده، آثار و تبعات زیان بار پذیرش نگرش فوریت و تفسیر روایات اهل بیت(ع) توجه شده است. باتوجه به این موارد، پذیرش نگرش تراخی در حفظ حقوق زیان دیده، به شرط رعایت ضوابط و شروط مطلوب، می تواند به عنوان یکی از راه حل های قانونی و شرعی برای حل مشکلات زندگی زناشویی در مواردی که فسخ نکاح ضروری است، مورد استفاده قرار گیرد.

نویسندگان

مهدی میری

استادیار گروه حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

فرزانه کرمی

استادیار گروه حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

غلامرضا یزدانی

دانشیار گروه حقوق، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آل کاشف الغطاء، حسن بن جعفر. انوار الفقاهه: کتاب النکاح ...
  • ابن شاس، عبدالله بن نجم الدین محمد. عقد الجواهر الثمینه ...
  • ابن حمزه، محمدبن علی. الوسیله الی نیل الفضیله. قم: کتابخانه ...
  • ابن عابدین، محمدامین . رد المحتار علی الدر المختار. بیروت: ...
  • ابن قدامه، عبدالله بن احمد. الشرح الکبیر علی متن المقنع. ...
  • ابن قدامه، عبدالله بن احمد. المغنی. بی جا: مکتبه القاهره. ...
  • ابن همام، محمدبن عبدالواحد. فتح القدیر. بی جا: بی نا. ...
  • ابواسحاق شیرازی، ابراهیم بن علی .المهذب فی فقه الامام الشافعی. ...
  • ازهری، سلیمان بن عمر العجیلی. فتوحات الوهاب بتوضیح شرح منهج ...
  • اصفهانی، سیدابوالحسن. وسیله النجاه. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار ...
  • امامی، سیدحسن . حقوق مدنی. تهران: اسلامیه . بی تا ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد. الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره. ...
  • بهوتی، منصوربن یونس. کشاف القناع عن متن الاقناع. بی جا: ...
  • تبریزی، جوادبن علی . منهاج الصالحین. قم: مجمع الامام المهدی(عج). ...
  • حسینی روحانی، صادق. فقه الصادق علیه السلام . قم: دار ...
  • حسینی میلانی، سیدعلی. تحقیق الاصول. قم: الحقائق. چاپ دوم، ۱۴۲۸ق ...
  • خطیب شربینی، محمدبن احمد. مغنی المحتاج الی معرفه معانی الفاظ ...
  • خمینی، روح الله. تحریر الوسیله. قم: دار العلم. بی تا ...
  • خمینی، روح الله. زبده الاحکام. تهران: سازمان تبلیغات اسلامی. ۱۴۰۴ق ...
  • خویی، ابوالقاسم. دراسات فی علم الاصول. به تقریر علی هاشمی ...
  • خویی، ابوالقاسم . منهاج الصالحین. قم: مدینه العلم. چاپ بیست ...
  • روحانی، محمد. منتقی الاصول. قم: دفتر آیت الله سیدمحمدحسینی روحانی. ...
  • زحیلی، وهبه . الفقه الاسلامی و ادلته. سوریه: دار الفکر. ...
  • سبزواری، سیدعبدالاعلی. مهذب الاحکام فی بیان الحلال و الحرام. قم: ...
  • سیستانی، سیدعلی. منهاج الصالحین. قم: دفتر حضرت آیت الله سیستانی. ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی . الروضه البهیه فی ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی. مسالک الافهام الی تنقیح ...
  • صاحب جواهر، محمدحسن‎بن باقر. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام ...
  • طاهری، حبیب الله. حقوق مدنی. قم: موسسه النشر الاسلامی. چاپ ...
  • طباطبایی حکیم، سیدمحسن . منهاج الصالحین. بیروت: دار التعارف. ۱۴۱۰ق. ...
  • طوسی، محمدبن حسن. المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: المکتبه المرتضویه ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف . قواعد الاحکام فی معرفه ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. ارشاد الاذهان الی احکام الایمان ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. تبصره المتعلمین فی احکام الدین. ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف. تحریر الاحکام الشرعیه علی مذهب ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله: ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد. دراسات فی الاصول. قم: مرکز فقه ...
  • فاضل هندی، محمدبن حسن. کشف اللثام و الابهام عن قواعد ...
  • فیض کاشانی، محمدبن شاه مرتضی. مفاتیح الشرائع. قم: کتابخانه آیت ...
  • کاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی: خانواده. تهران: شرکت سهامی انتشار. چاپ ...
  • کابلی، محمداسحاق. منهاج الصالحین. بی جا: بی نا. بی تا ...
  • گلپایگانی، سیدمحمدرضا. هدایه العباد. قم: دار القرآن الکریم. ۱۴۱۳ق ...
  • محقق حلی، جعفربن حسن. شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و ...
  • محقق حلی، جعفربن حسن. المختصر النافع فی فقه الامامیه. قم: ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی. بررسی فقهی حقوق خانواده: نکاح و انحلال ...
  • محقق سبزواری، محمدباقربن محمدمومن. کفایه الاحکام. قم: موسسه النشر الاسلامی. ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین. جامع المقاصد فی شرح القواعد ...
  • مرداوی مقدسی، علی بن سلیمان. الانصاف فی معرفه الراجح من ...
  • مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، فرهنگ نامه اصول فقه. قم: ...
  • مکارم شیرازی، ناصر . کتاب النکاح. قم: مدرسه امام علی ...
  • موسوی عاملی، محمدبن علی. نهایه المرام فی شرح مختصر شرائع ...
  • میرزای قمی، ابوالقاسم بن محمدحسن. القوانین المحکمه فی الاصول. قم: ...
  • نائینی، محمدحسین. اجود التقریرات. قم: عرفان. ۱۳۵۲. نووی، یحیی‎بن شرف. ...
  • نووی، یحیی بن شرف. روضه الطالبین و عمده المفتین المکتب ...
  • وحید خراسانی، حسین . منهاج الصالحین. قم: مدرسه امام باقر(ع). ...
  • وزاره الاوقاف و الشئون الاسلامیه-الکویت. الموسوعه الفقهیه الکویتیه. بی جا: ...
  • همدانی، رضابن محمدهادی . مصباح الفقیه. قم: موسسه الجعفریه لاحیاء ...
  • نمایش کامل مراجع