ارزیابی هیدرو - اقتصادی تغذیه مدیریت شده آبخوان با فاضلاب تصفیه شده: مطالعه موردی دشت قطب آباد

تغذیه مدیریت شده آبخوان (MAR) با فاضلاب تصفیه شده، راهکاری برای پایداری منابع آب در مناطق خشک است؛ اما ارزیابی هم زمان جنبه های هیدروژئولوژیکی و اقتصادی آن چالش برانگیز است. هدف این پژوهش، ارزیابی هیدرو - اقتصادی اجرای طرح MAR در دشت قطب آباد با تلفیق مدل سازی عددی و تحلیل هزینه – فایده بود. بدین منظور، رفتار کمی و کیفی آبخوان با مدل های MODFLOW و MT۳DMS شبیه سازی و تغییرات تراز آب، غلظت نیترات و TDS برآورد شد. منافع اقتصادی شامل صرفه جویی در انرژی پمپاژ، ارزش آب ذخیره شده و بهبود کیفیت آب، در قالب دو سناریوی کران پایین و بالا در کنار هزینه های سرمایه گذاری و بهره برداری ارزیابی شد. سپس شاخص های NPV، BCR، IRR و دوره بازگشت سرمایه محاسبه شدند. نتایج نشان داد اجرای MAR با پساب سالانه ۱/۸۹۸ میلیون مترمکعب، موجب افزایش ۴/۵ متری سطح آب و کاهش غلظت TDS از ۱۸۵۹ به ۱۷۵۲ و نیترات از ۲۲/۲ به ۱۵/۴ میلی گرم بر لیتر در پایان دوره پنج ساله شد. در سناریوی کران بالا، مقدار NPV، BCR و دوره بازگشت سرمایه به ترتیب ۴۳/۷ میلیارد ریال، ۱/۳۶ و ۳/۲۳ سال به دست آمد، اما سناریوی کران پایین به دلیل BCR کمتر از ۱ فاقد توجیه اقتصادی بود. در مجموع، تلفیق مدل سازی عددی و تحلیل هزینه – فایده چارچوبی منسجم برای تصمیم گیری های مدیریتی فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

Arid and semi-arid aquifers ، Wastewater reuse ، Numerical groundwater modeling ، Cost-benefit analysis ، Economic water valuation ، Sustainable water resource management ، آبخوان های خشک و نیمه خشک ، بازاستفاده از پساب ، مدل سازی عددی آب زیرزمینی ، تحلیل هزینه – فایده ، ارزش گذاری اقتصادی آب ، مدیریت پایدار منابع آب