تجربه زیسته مشارکت جامعه محلی در مواجهه با کمبود آب و حکمرانی آن: مطالعه موردی روستای دستگرد استان قم

با فرض اینکه مشکلات عمده کمبود آب ریشه در ماهیت حکمرانی دارد تا محدودیت منابع ، این مطالعه به دنبال درک ماهیت حکمرانی آب و به ویژه تجربه مشارکت محلی در مدیریت کم آبی است. برای این منظور روستای دستگرد در استان قم به دلیل قرار گرفتن در یکی از استان های کم آب کشور به عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. برای درک بهتر و ژرف تر از ماهیت پدیده، از روش کیفی استفاده شد. داده های پژوهش از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختاریافته با ۲۰ تن از کنشگران و ذی نفعان محلی بدست آمده و با بهره گیری از روش تحلیل مضمون تحلیل گردیده است. یافته ها نشان داد مدیریت آب در میدان مورد مطالعه در پنج مضمون اصلی سکوت ساختاری، نابرابری در توزیع قدرت به مفهوم دسترس پذیری نابرابرانه به منابع آب ، ضعف نهادی دولت، مدیریت غیرمشارکتی، و تعدد و چندگانگی در مدیریت قابل ساماندهی اند که خود بر برخی از مهمترین چالش ها را در سطح محلی آشکار می سازد. تجزیه و تحلیل تجارب ذینفعان نشان می دهد که میان نیازهای زیستی مسئله ی آب در سطح محلی و ساختار تصمیم گیری آن، نوعی ناهمخوانی وجود دارد. به گونه ای که در حالی که آب مسئله ای حیاتی و اثرگذار بر زندگی روزمره است، فرآیندهای تصمیم گیری از منظر آن ها غیرمتمرکز، از دسترس خارج شده و فاقد پاسخگویی قلمداد می شوند. این مساله تاحدی دیدگاه ویتفوگل را در مدیریت متمرکز در جغرافیاهای کم آب شرقی تایید می کند. که گاها در عمل در جامعه مدرن امروزی با تناقض های ناکارکردی مواجه می شود.

کلیدواژه ها:

بحران آب ، حاکمیت آب ، مسئولیت اجتماعی ، تجربه زیسته ، مدیریت مشارکتی