بررسی تفکیک عوامل موثر بر روند بلندمدت و نوسانات کوتاه مدت تورم در اقتصاد ایران: شواهدی از مدل های یادگیری ماشین

تفکیک عوامل بنیادین موثر بر روند بلندمدت تورم از شوک های موقتی تاثیرگذار بر نوسانات کوتاه مدت حول این روند، یک موضوع کلیدی برای سیاست گذار پولی است. این تمایز نه تنها درک بهتری از سازوکارهای تورمی ارائه می دهد، بلکه پایه ای برای طراحی سیاست های بهینه به منظور مهار تورم در افق های زمانی متفاوت فراهم می کند. در نتیجه، شناسایی و مدیریت دقیق این عوامل برای دستیابی به ثبات تورمی پایدار و پاسخگویی به چالش های کوتاه مدت اقتصادی ضروری است. از این رو در این مقاله، عوامل موثر بر روند بلندمدت تورم و نوسانات کوتاه مدت آن در اقتصاد ایران طی دوره زمانی ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۱ با استفاده از داده های ماهیانه متغیرهای کلان اقتصادی و چند متغیر بازارهای جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. برای جداسازی روند بلندمدت و نوسانات تورم، از فیلتر هودریک-پرسکات استفاده شده و سپس با به کارگیری مدل های یادگیری ماشین و تحلیل اهمیت ویژگی ها، اثرگذاری هر یک از عوامل شناسایی شده است. نتایج نشان می دهد که حجم نقدینگی، با سهمی حدود ۸۰ درصد، مهم ترین عامل در تعیین روند بلندمدت تورم در ایران است. در مقابل، نرخ ارز به عنوان اصلی ترین متغیر موثر بر نوسانات کوتاه مدت تورم شناسایی شده البته سهم آن در روند بلندمدت تورم تنها ۱۳ درصد است. این یافته ها نشان دهنده لزوم اتخاذ سیاست های پایدار برای مدیریت رشد نقدینگی به منظور دستیابی به ثبات تورمی در اقتصاد ایران است.

کلیدواژه ها:

روند و نوسانات تورم ، نقدینگی ، نرخ ارز ، یادگیری ماشین