فرهنگ سازی نماز در دانشگاه اسلامی با تاکید بر اندیشه رهبر شهید، امام خامنه ای

هدف: نماز به عنوان «ستون دین» و «معراج مومن»، نقش محوری در ساماندهی به ابعاد مادی و معنوی انسان و تحقق کمال حقیقی او دارد. دانشگاه اسلامی با رسالت تربیت نسل تراز انقلاب اسلامی، نیازمند نهادینه سازی فرهنگ نماز است. هدف این پژوهش، طراحی الگوی فرهنگ سازی نماز در دانشگاه اسلامی با تاکید بر اندیشه امام خامنه ای بوده است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع، آمیخته(کیفی-کمی) است و با روش تحلیل مضمون انجام شده است. ابتدا ۲۴ عامل از بیانات به صورت غیر تصادفی هدفمند استخراج شد؛ با استفاده از پنل خبرگی با ۱۵ خبره، ۱۴ عامل تکمیلی در چارچوب نظری امام خامنه ای به صورت توافقی اضافه شده است. در مرحله اعتباریابی، پرسشنامه ای مبتنی بر ۳۸ عامل در بین ۱۸۰ نفر از فعالان فرهنگی دانشگاههای شهر تهران(دولتی،آزاد، پیام نور) توزیع و داده ها با تحلیل عاملی اکتشافی و آزمونهای کی.ام.او. و بارتلت، تجزیه و تحلیل شده است. یافته ها: تحلیل ۲۸۴ مضمون اولیه، منجر به شناسایی چهار بعد اصلی و ۳۸ مولفه در الگوی فرهنگ سازی نماز شد: معرفی خاستگاه و معرفت شناسی نماز(۹ مولفه، شامل واجب الهی بودن، دستاورد انقلاب اسلامی، هدایتگر شهوت و غضب)؛ بازآفرینی جایگاه نماز(۸ مولفه، شامل ایجاد جاذبه های دیداری- شنیداری، توسعه فضای فرهنگی، تعطیلی برنامه های آموزشی در وقت نماز)؛ الگونمایی علمی و عملی نماز(۸ مولفه، شامل الگوبخشی اساتید، برگزاری سمینارهای علمی، دعوت از علمای الگو)؛ کنشگری فعال در ترویج نماز(۱۳ مولفه، شامل مهارتهای ارتباطی مبلغان، مقابله با جنگ نرم، ارتقای جایگاه نهاد نمایندگی ولی فقیه). نتایج: الگو نشان می دهد فرهنگ سازی نماز در دانشگاه، نیازمند پیوند علم و معنویت، الگوبخشی عملی و کنشگری هوشمند در برابر چالشهای فرهنگی است. در صورت تحقق، این الگو می تواند به ارتقای سلامت معنوی جامعه دانشگاهی، تقویت نقش تمدنی دانشگاه و گسترش حیات طیبه بینجامد. این پژوهش، چارچوبی بومی و عملیاتی در اختیار سیاستگذاران و مدیران فرهنگی قرار می دهد تا نماز به عنوان «مسئله اول کشور» در کانون برنامه ریزی های دانشگاهی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ اقامه نماز ، مدیریت فرهنگ سازی ، فرهنگ اسلامی ، اندیشه امام خامنه ای