طراحی و ارزیابی اولیه ویژگی های روان سنجی پرسشنامه رفتارهای پیشگیرانه از اختلالات اسکلتی – عضلانی مرتبط با استفاده از وسایل الکترونیکی در دانش آموزان دوره متوسطه دوم بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی

سابقه و هدف: استفاده روزافزون از وسایل الکترونیکی، شامل تلفن همراه، تبلت و رایانه، خطر بروز اختلالات اسکلتی–عضلانی ناشی از استفاده طولانی مدت و وضعیت های بدنی نامناسب را در دانش آموزان افزایش داده است. طراحی مداخلات آموزشی موثر در این زمینه، مستلزم استفاده از ابزارهای روا و پایا برای سنجش رفتارهای پیشگیرانه است. این مطالعه با هدف طراحی و ارزیابی اولیه ویژگی های روان سنجی پرسشنامه رفتارهای پیشگیرانه از اختلالات اسکلتی–عضلانی مرتبط با استفاده از وسایل الکترونیکی، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: این مطالعه روش شناختی، از نوع طراحی و روان سنجی ابزار در چهار مرحله شامل تدوین گویه ها، بررسی روایی، مطالعه پایلوت و ارزیابی پایایی انجام شد. گویه های اولیه بر اساس مرور متون و سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی طراحی شدند. روایی صوری با استفاده از امتیاز تاثیر و روایی محتوایی پرسشنامه با استفاده از نظر ۱۰ نفر از خبرگان و محاسبه شاخص نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) ارزیابی شد. پایایی ابزار نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد. یافته ها: ز ۴۶ گویه اولیه، ۴۱ گویه در مرحله روایی صوری امتیاز تاثیر بیش از ۵/۱ کسب کردند. در مرحله روایی محتوایی، از ۴۱ گویه، ۳۸ گویه دارای مقادیر قابل قبول CVR و CVI بودند و در نسخه نهایی پرسشنامه حفظ شدند. مقادیر CVR گویه های ابقاء شده در دامنه ۸/۰ تا ۱ و مقادیر CVI در دامنه ۹/۰ تا ۱ قرار داشت. ضریب آلفای کرونباخ برابر یا بیش از۷۰/۰ برای تمامی سازه های الگوی اعتقاد بهداشتی، شواهد اولیه ای از همسانی درونی گویه های هر سازه فراهم کرد. استنتاج: پرسشنامه طراحی شده می تواند با شواهد مقدماتی روایی صوری و محتوایی و همسانی درونی اولیه، در پژوهش های مرتبط و مطالعات نیازسنجی و برنامه ریزی آموزشی مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، استفاده قطعی از این ابزار، مستلزم انجام مطالعات تکمیلی برای بررسی ویژگی های روان سنجی آن است.

کلیدواژه ها:

musculoskeletal disorders ، preventive health behavior ، psychometrics ، Health Belief Model ، students ، اختلالات اسکلتی عضلانی ، رفتارهای بهداشتی پیشگیرانه ، روان سنجی ، الگوی اعتقاد بهداشتی ، دانش آموزان ، تلفن همراه ، تبلت ، رایانه