نگرش به سالمندان و روند سالمندی در ایران: یک مرور دامنه ای

سابقه و هدف: ایران با سرعت در حال پیر شدن است. درک نگرش اجتماعی به سالمندان برای سیاست های سلامت، محیط های دوستدار سالمند و همبستگی بین نسلی حیاتی است. نگرش به سالمندی تحت تاثیر هنجارهای فرهنگی، انتظارات اجتماعی، تجربیات فردی و عوامل ساختاری شکل می گیرد. با وجود اهمیت، شواهد موجود پراکنده و ناهمگن هستند. این مرور دامنه ای با هدف بررسی نگرش به سالمندان در ایران، شناسایی الگوها، شکاف های روش شناختی و اولویت های پژوهش آینده، انجام پذیرفت. مواد و روش ها: این مرور دامنه ای بر اساس چارچوب آرکسی و اومالی و راهنمای PRISMA-ScR انجام شد. جستجو در ژوئن ۲۰۲۶ در PubMed، Scopus، SID، Magiran بدون محدودیت زمانی و زبانی انجام گرفت. جستجوی دستی Google Scholar به عنوان مکمل انجام شد. دو پژوهشگر مستقل عناوین، چکیده ها و متن کامل مقالات را غربالگری کردند. مطالعات بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و داده ها با استفاده از فرم استاندارد توسط دو مرورگر مستقل استخراج شد. یافته ها: از ۱۱۰۱۴ رکورد، ۲۷ مطالعه وارد شدند. اغلب مطالعات مقطعی توصیفی و تنها یک مطالعه کیفی بود. جمعیت ها شامل سالمندان، عموم، کارکنان سلامت، دانشجویان پزشکی بودند. نگرش عموم از خنثی تا نسبتا مثبت و متاثر از هنجارهای فرهنگی، تفاوت نسلی و تعامل با سالمندان بود. در سالمندان، امید، حمایت اجتماعی و رضایت از زندگی با نگرش مثبت همراه بود. کارکنان سلامت و دانشجویان پزشکی نگرش خنثی تا مثبت داشتند، اما دانش محدود سالمندشناسی چالش بود. سن، تحصیلات، حمایت اجتماعی و تعامل با سالمندان عوامل اصلی بودند. ناهمگونی روش شناختی، استفاده ناهماهنگ از ابزارهای معتبر و کمبود پژوهش کیفی نیز مشهود بود. استنتاج: نگرش به سالمندی در ایران حاصل تعامل عوامل فردی، اجتماعی و فرهنگی است. غلبه مطالعات کمی و نبود پژوهش کیفی، شکاف در درک تجربیات زیسته را نشان می دهد. تقویت آموزش سالمند شناسی، مداخلات متناسب با فرهنگ و سرمایه گذاری در پژوهش کیفی برای حمایت از سیاست های فراگیر سالمندی و بهبود رفاه سالمندان ایران ضروری است.

کلیدواژه ها:

attitudes ، older adults ، aging ، Iran ، scoping review ، gerontology ، public health ، نگرش ها ، سالمندان ، پیری ، ایران ، مرور دامنه ای ، سالمند شناسی ، سلامت عمومی