تعدیل میکروبیوتای روده در سرطان کولورکتال: مکانیسم های پاتوژنز و راهبردهای درمانی نوظهور

سرطان کولورکتال (CRC) یکی از شایع ترین بدخیمی ها در جهان است و به دلیل شیوع بالا و میزان قابل توجه مرگ ومیر، همچنان یکی از مهم ترین معضلات سلامت عمومی به شمار می رود. با وجود پیشرفت های چشم گیر در زمینه تشخیص و درمان، متاستاز، عود بیماری و مقاومت به درمان همچنان از مهم ترین موانع دستیابی به نتایج درمانی مطلوب هستند. در سال های اخیر، میکروبیوتای روده به عنوان یکی از عوامل اصلی در پاتوژنز این سرطان و همچنین یک هدف درمانی جدید مورد توجه قرار گرفته است. شواهد علمی نشان می دهند که برهم خوردن تعادل میکروبی روده (دیسبیوزیس) از طریق مکانیسم هایی نظیر القای التهاب مزمن، آسیب به DNA، تخریب سد مخاطی روده و تغییر پاسخ های ایمنی، در شروع و پیشرفت تومور نقش مهمی دارد. در مقابل، روش های تعدیل میکروبیوتا، از جمله استفاده از پروبیوتیک ها، پری بیوتیک ها، سین بیوتیک ها، رژیم های غذایی خاص و پیوند میکروبیوتای مدفوع (FMT)، به عنوان راهکارهایی امیدوار کننده برای بهبود نتایج درمان مطرح شده اند. از سوی دیگر، شواهد موجود نشان می دهند ترکیب و عملکرد میکروبیوتای روده می تواند بر پاسخ به شیمی درمانی، پرتو درمانی و ایمنی درمانی تاثیر بگذارد و از این­رو، به عنوان بیومارکرهای بالقوه برای پیش بینی پاسخ درمانی مورد توجه قرار گرفته اند. افزون بر این، رویکردهای نوین مهندسی میکروبیوم، از جمله پروبیوتیک های مهندسی شده و فناوری های مبتنی بر CRISPR-Cas، ظرفیت هدف گیری اختصاصی میکروارگانیسم ها و انتقال عوامل درمانی به ریزمحیط تومور را نشان داده اند، هر چند کاربرد بالینی آن ها همچنان با محدودیت های ایمنی و فنی مواجه است. با توجه به حجم زیاد اطلاعات علمی و نتایج متفاوت در مطالعات مختلف، مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل میکروبیوتای روده در مدیریت و درمان CRC و تبیینمکانیسم ها وکاربردهای بالینی این روش ها تدوین شده است.

کلیدواژه ها:

colorectal cancer ، gut microbiota ، dysbiosis ، gut microbiota modulation ، pathogenesis ، treatment response ، سرطان کولورکتال ، میکروبیوتای روده ، دیسبیوزیس ، تعدیل میکروبیوتای روده ، پاتوژنز ، پاسخ به درمان