تحلیل معنا در پوسترهای تئاتر میشل باتوری براساس نشانه شناسی پیرس و رویکرد پراگماتیسم

ارتباط تصویری بخش عمده‎ای از تعاملات دنیای امروز را تشکیل می‎دهد و در این میان، پوستر به عنوان رسانه‎ای کلیدی، پیام را از طریق تلفیق تصاویر، عناصر بصری و متن به مخاطب منتقل می‎کند. پوسترها علاوه‎بر انتقال اطلاعات، قادرند احساسات و نگرش‎های خاصی را برانگیزند که در این فرایند، نشانه‎ها و نحوه به‎کارگیری آنها نقشی تعیین‎کننده دارند. پوسترهای تئاتر اگر پرده اول نباشد؛ پیش پرده مهمی است که علاوه‎بر انتقال اطلاعات اولیه تئاتر (عنوان، ساعت، زمان، بازیگران، کارگردان و...) به مخاطب می‎گوید که به دیدن چه نوع تئاتری می‎رود. برداشت مخاطب از طریق بکارگیری تصاویر، رنگ و... صورت می‎گیرد؛ در کل پوستر تئاتر خوب باعث می‎شود تا احساس و رفتار مخاطب برانگیخته شود و بر تصمیم‎گیری و اقدام به دیدن تئاتر تاثیر داشته باشد. پوسترهای تئاتر میشل باتوری، طراح گرافیک معاصر با ریشه‎های مدرنیستی، با بهره‎گیری از لایه‎های نشانه‎شناختی پیچیده، مخاطب را به کنش ذهنی عمیق وامی‎دارند. او را از یک مصرف‎کننده منفعل پیام به مفسری پویا تبدیل می‎کند که برای کشف معنای نهایی پوستر، ناگزیر به کنشگری ذهنی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نشانه‎شناختی پوسترهای تئاتر باتوری بر اساس آرای چارلز سندرز پیرس انجام شده است. در گام نخست، ساختار نشانه‎های بصری پوسترها بر مبنای سه‎گانه‎های نشانه‎شناسی پیرس رمزگشایی می‎شود و در گام دوم، با تکیه بر رویکرد پراگماتیسم (عمل‎گرایی)، چگونگی شکل‎گیری دلالت‎ها، تولید معنا و تاثیرات عملی و پیامدی آن بر ذهن و رفتار مخاطب مورد واکاوی قرار می‎گیرد. سوالات اصلی پژوهش این است که تلفیق نشانه‎ها در آثار باتوری چگونه مخاطب را از یک دریافت‎کننده منفعل به مفسری پویا و تولیدکننده معنا تبدیل می‎کند، و کارکرد نهایی و تاثیر عملی این پوسترها به عنوان ابزار اطلاع‎رسانی در عرصه ارتباطات بصری به چه صورت است؟ روش تحقیق حاضر توصیفی  تحلیلی با رویکرد کیفی است؛ همچنین گردآوری اطلاعات و داده‎های پژوهش به شیوه کتابخانه‎ای و گردآوری نمونه‎های تصویری از طریق آرشیو آثار هنرمند صورت گرفته است. یافته‎های پژوهش نشان می‎دهد که ساختار نشانه‎ای پیچیده و چندلایه در آثار باتوری، ارتباط مستقیمی با جنبه عمل‎گرایانه نظریه پیرس دارد؛ به طوری که تاویل نهایی نشانه توسط مخاطب (مفسر) بر اساس تجارب پیشین و زیسته او، تعیین‎کننده اصلی پیامدهای رفتاری و عملی ناشی از مواجهه با پوستر است.

کلیدواژه ها:

نشانه شناسی ، چارلز سندرز پیرس ، پراگماتیسم ، میشل باتوری ، پوستر تئاتر ، ارتباطات بصری