بررسی تاثیرات جنگ تجاری آمریکا و چین بر ایران: ابعاد سیاسی، اقتصادی و فرهنگی

یکی از مهم ترین تحولات ژئواکونومیک دهه اخیر، جنگ تجاری امریکا-چین است که این رقابت تنها اقتصادی نبوده و ابعاد سیاسی، فناورانه و فرهنگی متعددی داشته است. هدف پژوهش، واکاوی ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی جنگ مربوطه و بررسی تاثیرات آن بر ایران بین ۲۰۱۸-۲۰۲۵ است. پرسش اصلی پژوهش، به پیامدهای وارده بر موقعیت ژئواکونومیک، روابط خارجی و ساختار اقتصادی ایران می پردازد. این مطالعه با چارچوب نظری ترکیبی، شامل رئالیسم ژئواکونومیک، وابستگی متقابل نامتقارن، مرکانتیلیسم نوین، به روش توصیفی–تحلیلی انجام شده است. یافته ها نشان می دهند، در بعد سیاسی، ایران، با اقداماتی همچون امضای توافق‎نامه ۲۵ ساله با چین و عضویت در شانگهای، از شکاف میان آمریکا-چین برای گسترش تعامل با شرق بهره برده است. در بعد اقتصادی، ایران با تخفیف های نفتی به چین، صادرات خود را افزایش داده ولی به‎دلیل تحریم ها نتوانسته از فرصت های جابه‎جایی زنجیره تامین و بازار آمریکا بهره گیرد. در بعد فناوری با وجود نگرانی از وابستگی فناورانه، همکاری های دیجیتال با چین افزایش یافته است. درمجموع، سیاست خارجی ایران با در نظر گرفتن توازن میان شرق-غرب، باید بر اساس منافع ملی مبتنی بر استقلال راهبردی، تنوع بخشی شرکا، تقویت توان فناورانه داخلی متمرکز باشد.

کلیدواژه ها:

جنگ تجاری ، آمریکا ، چین ، ژئواکونومیک ، ایران