بنیان ها و برون‎دادهای اتصال ژئواکونومیکی آسیای مرکزی و جنوبی: موقعیت و منافع ایران

اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی و جنوبی به عنوان یک ایده آمریکایی از سال ۲۰۱۱ از سر گرفته شد و در چارچوب عمل گرایی کشورهای دو منطقه توسعه یافت. این طرح دو منطقه آسیای مرکزی و جنوبی را از طریق کانال های سه گانه تجارت، ترانزیت و انرژی به لحاظ ژئواکونومیک به یکدیگر متصل می سازد. چنین اتصالی با تغییر جریان اقتصاد در قلب آسیا منافع بسیاری از بازیگران را نه تنها در سطح اقتصادی و ژئواکونومیک، بلکه در سطح ژئوپلیتیکی نیز تحت تاثیر قرار داد. چگونگی این تاثیرگذاری نیز به فرایند تحقق و سطح تحقق این اتصال در سه محور فوق الذکر وابسته است و ارزیابی موقعیت و منافع ایران هدف مقاله حاضر است. از این منظر این مقاله در پی پاسخ به این سوال است که اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی چه برون‎دادهایی بر موقعیت و منافع جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت؟ برای پاسخ به این سوال در این مقاله تلاش می شود تا نخست روند تاریخی و فرایند بازیابی اتصال ژئواکونومیک آسیای مرکزی و جنوبی مورد بررسی قرار گرفته و سپس با اتکا به مدل میان منطقه گرایی ژئواکونومیک، سطح و چشم انداز آن ارزیابی شود. یافته های پژوهش نشان می دهد توسعه این پروژه به صورت ایجابی امنیت ایران را ارتقاء داده و در صورت نگاه عمل گرایانه، برخی منافع استراتژیک در موقعیت ژئواکونومیک ایران در آن وجود دارد. در فراخور این فرایند نیز با رویکرد تلفیقی و اتکا به استراتژی قیاسی، تلاش می شود تا رابطه علی بین این فرایند و منافع و موقعیت ایران ارزیابی شده و پاسخ به پرسش اصلی ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

آسیای مرکزی ، آسیای جنوبی ، ژئواکونومی ، انرژی ، ترانزیت