زمینه و هدف: ایمنی بیمار بعنوان یکی از ارکان کلیدی کیفیت مراقبت، نقش حیاتی در کاهش خطاها و
تداخلات دارویی دارد، بویژه در بیماران قلبی که ریسک بالایی برای عوارض دارویی دارند. با وجود اهمیت این موضوع، تجربه بیماران و ملاحظات عملی در استفاده از نرم افزار مدیریت
تداخلات دارویی در بخش های مراقبت ویژه بطور کامل شفاف نشده است. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی، به بررسی تجربه بیماران قلبی در مواجهه با یکی از این نرم افزارها می پردازد تا ابعاد آموزشی، بالینی و چالش های مرتبط با استفاده از این سیستم ها به روشنی تبیین شود و راهکارهایی برای بهبود ایمنی و کیفیت مراقبت ارائه شود.
روش ها: این مطالعه کیفی با رویکرد آنالیز محتوای قراردادی بر روی بیماران قلبی بستری در بخشهای مراقبت ویژه قلبی و جراحی قلب باز انجام شد که تجربه استفاده از نرم افزار
تداخلات دارویی را داشتند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختارمند گردآوری و با روش تحلیل محتوای قراردادی بر اساس مراحل (Lundman & Graneheim) (۲۰۰۴) تحلیل شدند. اعتبار یافته ها نیز با استفاده از معیارهای گوبا و لینکلن (۱۹۸۲) شامل مقبولیت، قابلیت اعتماد، تاییدپذیری و انتقال پذیری تضمین شد.
یافته ها: تجربه بیماران قلبی از بکارگیری نرم افزار
تداخلات دارویی را می توان در چهار تم اصلی و چند ساب تم دسته بندی کرد. تم اول، کاربردپذیری نرم افزار شامل ساب تم های سهولت استفاده و سرعت پاسخ دهی است، که بیماران بر رابط کاربری ساده و قابل فهم، کار سریع بدون نیاز به آموزش پیچیده و هشدارهای به موقع تاکید داشتند، هرچند گاهی نیاز به بهبود جزئیات و تاخیر در نمایش هشدارها مشاهده شد. تم دوم، افزایش آگاهی و آموزش شامل ساب تم های شناخت بهتر داروها و آموزش رفتارهای صحیح دارویی است؛ نرم افزار به ارتقای دانش بیماران درباره داروها و تداخلات آن ها کمک کرد و یادآوری زمان و نحوه مصرف داروها را فراهم ساخت، اگرچه گاهی یادآوری ها نامناسب یا تکراری بود. تم سوم، اثرات بالینی و درمانی با ساب تم های بهبود مدیریت دارویی، اعتماد به درمان و تعامل با پزشک و تیم درمان مشخص شد؛ بیماران کاهش عوارض جانبی و تنظیم دقیق تر داروها را تجربه کردند، اعتماد به مصرف دارو و پزشک افزایش یافت و هماهنگی با تیم درمان بهتر شد، با این حال برخی هشدارها باعث اضطراب یا ابهام در تصمیم گیری شدند. تم چهارم، محدودیت ها و چالش ها شامل ساب تم های مشکلات فنی، مشکلات ارتباطی، کمبود داده ها و چالش های روانی و رفتاری است؛ بیماران مشکلاتی مانند هنگ کردن نرم افزار، ذخیره نشدن اطلاعات، ناسازگاری با دستگاه ها، کمبود داده های دارویی و پیچیدگی پیام ها و هشدارها را گزارش کردند که گاهی منجر به سردرگمی و اضطراب آن ها شد.
نتیجه گیری: تجربه بیماران قلبی نشان داد که نرم افزار
تداخلات دارویی می تواند با سهولت استفاده، سرعت پاسخ دهی، ارتقای دانش دارویی و تقویت اعتماد به درمان، به بهبود ایمنی دارویی و توانمندسازی بیماران کمک کند. با این حال، مشکلات فنی، محدودیت های محتوایی و پیچیدگی پیام ها می تواند استفاده موثر از نرم افزار را محدود کند. بنابراین، طراحی کاربرمحور، بهبود رابط کاربری، ارائه آموزش های کاربردی و پشتیبانی مداوم می تواند کارایی نرم افزار را افزایش دهد و تجربه بیماران را بهبود بخشد. این نکات نشان می دهد که استفاده همزمان از فناوری و راهبردهای آموزشی، رویکردی عملی برای ارتقای ایمنی و مدیریت دارویی بیماران قلبی است.