رسانه های نوین و نقش فرهنگی معلمان در مواجهه با آن ها

زمینه و هدف: مسئله اصلی این پژوهش، بحران مرجعیت فرهنگی معلمان زن در مدارس دخترانه در عصر رسانه های نوین است. مرور پیشینه نشان می دهد پژوهش های پیشین عمدتا بر ابعاد فناورانه متمرکز بوده و به تحلیل جامعه شناختی دگرگونی نقش معلمان با تاکید بر تجربه زیسته آنان نپرداخته اند.روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری ون مانن (۱۹۹۰) انجام شد. مشارکت کنندگان ۱۲ معلم زن مقطع متوسطه دوم در بروجرد بودند که با نمونه گیری هدفمند و حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه عمیق پدیدارشناختی (۱۸ ساعت و ۲۷ دقیقه) گردآوری و در چهار مرحله تحلیل شدند. روایی و پایایی یافته ها با استفاده از معیارهای لینکلن و گوبا (بازبینی همتا، تایید مشارکت کنندگان و توصیف غنی از زمینه پژوهش) تامین شد.یافته ها: از ۲۴۰ کد اولیه، ۷ تم اصلی استخراج گردید. دو تم کلیدی عبارتند از: «گسست از چارچوب های فرهنگی تثبیت شده» که بیانگر درک ناگهانی معلمان از غیرانحصاری بودن مرجعیت فرهنگی خویش است، و «بازگشت به حضور جسمانی» که نشان دهنده روی آوری معلمان به لمس، نگاه چشم به چشم و مراسم های کوچک جسمانی به عنوان پادزهر ارتباطات سرد دیجیتال است. بازآفرینی ساختار وجودی تجربه در چهار بعد ون مانن (زیست بدن، زیست رابطه، زیست زمان، زیست مکان) نشان داد نقش فرهنگی معلم از «مالک مطلق معنا» به «میزبان مرز» بازتعریف می شود.نتیجه گیری: این بازتعریف مصداق «تاب آوری فرهنگی» است؛ توانایی حفظ و توسعه هویت حرفه ای و فرهنگی در مواجهه با تغییرات، بدون مقاومت خشک یا تسلیم شدگی منفعلانه. پیامد عملی پژوهش برای نظام آموزشی، لزوم تغییر کانون برنامه های تربیت معلم از مهارت های فنی صرف به توانمندسازی معلمان برای «ترجمه فرهنگی» و «ایجاد فضای امن» است.

کلیدواژه ها:

رسانه های نوین ، معلمان ، پدیدارشناسی تفسیری ون مانن ، نقش فرهنگی ، مدارس دخترانه