یادگیری از اشتباه: یک مطالعه پدیدارشناسانه درباره تجربه زیسته دانش آموزان ابتدایی

زمینه و هدف: هدف پژوهش واکاوی تجربه زیسته دانش آموزان مقطع ابتدایی از لحظات اشتباه در فرایند یادگیری و تحلیل ابعاد هیجانی، شناختی و تربیتی این تجربه است. با توجه به اهمیت دوره ابتدایی در شکل گیری هویت تحصیلی، خودپنداره و نگرش یادگیرندگان به خطا، این مطالعه کوشیده است تا از منظر خود کودکان معنای اشتباه و پیامدهای آن را واکاوی کند.روش: پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی طراحی شد و تحلیل داده ها با استفاده از روش کلایزی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان مدرسه پسرانه هجرت شهر اراک بود؛ مدرسه ای واقع در بافت فرهنگی-اجتماعی مهاجرنشین و کم برخوردار. با بهره گیری از نمونه گیری هدفمند، ۵۰ نفر از دانش آموزان پایه های دوم تا ششم که تجربه زیسته برجسته ای از اشتباه در کلاس داشتند در مصاحبه های نیمه ساختاریافته شرکت کردند. داده ها پس از رونویسی کامل، از طریق خوانش عمیق، استخراج جملات معنادار، کدگذاری اولیه، خوشه بندی مفاهیم، و بازگشت به شرکت کنندگان، تحلیل شد.یافته ها: یافته ها نشان داد که تجربه اشتباه در دانش آموزان با طیفی از احساسات منفی مانند شرم، تحقیر، اضطراب، احساس طردشدگی، ناامیدی و خودسرزنشگری همراه است. با این حال، در بستری امن و همدلانه، همین تجربه می تواند منجر به رشد شناختی، تقویت انگیزش، یادگیری عاطفی-اجتماعی و افزایش خودآگاهی شود. این دوگانگی به تفکیک چالش ها و فرصت ها در قالب شش خوشه چالشی و چهار خوشه فرصت آفرین انجامید.نتیجه گیری: پژوهش حاضر، با تاکید بر شنیدن صدای خود کودکان، پیشنهاد می دهد که اشتباه، به مثابه یک پدیده تربیتی، نیازمند بازتعریف در سیاست گذاری آموزشی، ارتقای سواد هیجانی معلمان و طراحی محیط هایی امن و حمایتی برای یادگیرندگان است.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، ابتدایی ، یادگیری ، تجربه اشتباه ، روش کلایزی