مقایسه تاثیر آموزش مدیریت استرس با و بدون رویکرد دینی بر استرس شغلی کارکنان فوریت های پزشکی*

استرس شغلی یک اختلال مزمن روانی است که به علت شرایط سخت کاری به وجود می آید و روی عملکرد و سلامت فرد تاثیر می گذارد و عامل اصلی در ایجاد و تشدید فرسودگی شغلی است. روش های مختلفی در کاهش استرس وجود دارد. آموزش مدیریت استرس به شیوه های رایج  نظیر آموزش آرام سازی، حمایت اجتماعی، تکنیک های شناختی، ورزش و موسیقی و همچنین آموزش مدیریت استرس با رویکرد دینی از آن جمله می باشد. لذا مطالعه حاضر با هدف مقایسه تاثیر آموزش مدیریت استرس با و بدون رویکرد دینی بر استرس شغلی کارکنان فوریت های پزشکی انجام شد. پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی دو گروه قبل و بعد است که بر روی ۵۸ نفر از کارکنان فوریت های پزشکی که در پایگاه های اورژانس ۱۱۵ شهری و جاده ای تحت پوشش مرکز مدیریت حوادث و اورژانس پیش بیمارستانی گناباد که در سال ۱۳۹۷مشغول به کار بوده اند، انجام شد. واحد های پژوهش با لحاظ کردن معیار های ورود به صورت هدفمند انتخاب و به طور تصادفی به روش بلوک جایگشتی به دو گروه تخصیص یافتند. در گروه اول، مداخله بر اساس یک بسته آموزشی گروهی مدیریت استرس بدون رویکرد دینی به مدت ۸ جلسه هفتگی انجام شد و درگروه دوم نیز بر اساس یک بسته آموزشی گروهی مدیریت استرس با رویکرد دینی طی ۸ جلسه انجام شد. جهت جمع آوری داده ها قبل و بعد از مداخله از فرم اطلاعات دموگرافیک و پرسشنامه استرس شغلی پرستاران (ENSS)  استفاده شد. داده ها با کمک نرم افزارSPSS   نسخه ۲۵ و استفاده از آزمون های تی مستقل، تی زوجی، مجذورکا، در سطح معنی داری کمتر از ۰۵/۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. دو گروه به لحاظ متغیر های زمینه ای همسان بودند (۰/۰۵P>) میانگین نمره استرس شغلی قبل از مداخله در گروه با رویکرد دینی و بدون رویکرد دینی به ترتیب ۳۶/۴۰ ± ۶۸/۱۵۳ و ۱۸/۳۲ ± ۱۲/۱۵۵ بود. یک ماه بعد از مداخله میانگین نمره استرس شغلی در گروه با رویکرد دینی و بدون رویکرد دینی به ترتیب ۲۸/۲۷± ۱۶/۱۲۹و ۱۹/۳۳ ± ۵۷/۱۵۲ بود. هردو رویکرد کاهش نمره استرس شغلی را بلافاصله پس از مداخله داشته اند ولی درگروه با رویکرد دینی اثرگذاری و ماندگاری آموزش بیشتر بوده بطوریکه در یک ماه پس از مداخله نتایج نشان داد آموزش مدیریت استرس با رویکرد دینی در سطح معنی داری (۰/۰۰۲=P ) در کاهش استرس شغلی کارکنان فوریت های پزشکی موثر بود. اجرای آموزش مدیریت استرس در هر دو روش با و بدون رویکرد دینی در بین کارکنان فوریت های پزشکی با کاهش استرس شغلی همراه بود، اما ماندگاری و اثرگذاری آموزش در رویکرد دینی بیشتر بود. لذا به کارگیری این شیوه به عنوان یک اقدام مفید و موثر در بحث توانمند سازی نیروی انسانی حوزه سلامت پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

فوریت های پزشکی ، استرس شغلی ، مدیریت استرس ، رویکرد دینی ، آموزش