بررسی رابطه بین رسانه های مجازی با تاب آوری اجتماعی در دانشجویان با تاکید بر مولفه های سلامت روح و روان و سبک زندگی اسلامی*

با گسترش روزافزون رسانه های مجازی در سبک زندگی جوانان، توجه به پیامدهای آن بر ابعاد مختلف سلامت، به ویژه سلامت روح و روان از منظر آموزه های اسلامی، ضرورتی انکارناپذیر یافته است. تاب آوری اجتماعی به عنوان ظرفیت روانی-اجتماعی برای سازگاری با چالش ها، یکی از شاخص های کلیدی سلامت روان در سبک زندگی اسلامی محسوب می شود. هدف این پژوهش، مطالعه رابطه بین استفاده از رسانه های مجازی با میزان تاب آوری اجتماعی در دانشجویان و تبیین آن بر اساس مولفه های سلامت دینی است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گناباد در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ به تعداد ۷۰۰ نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده و فرمول کوکران، ۲۵۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه وابستگی به تلفن همراه کو و همکاران (۲۰۰۹) و پرسشنامه تاب آوری کونور-دیویدسون (CD-RISC) بود. داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی در نرم افزارSPSS  تحلیل شدند. نتایج نشان داد بین رسانه های مجازی و تاب آوری اجتماعی دانشجویان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۰/۰۵p<) همچنین، بین مولفه های تحمل محرومیت، اختلال عملکرد زندگی و اجبار-اصرار با تاب آوری اجتماعی رابطه معنادار مشاهده شد. رسانه های مجازی قادر به تبیین ۳۸ درصد از تغییرات تاب آوری اجتماعی هستند. استفاده هدفمند از رسانه های مجازی در چارچوب سبک زندگی اسلامی و با رعایت اخلاق پزشکی و سلامت معنوی، می تواند به عنوان ابزاری برای تقویت سلامت روح و روان و افزایش تاب آوری اجتماعی عمل کند. در مقابل، استفاده افراطی و کنترل نشده از این رسانه ها با اختلال در عملکرد زندگی و افزایش اجبار-اصرار، تهدیدی جدی برای سلامت روان محسوب می شود که ضرورت بازنگری در الگوی مصرف رسانه ای بر اساس آموزه های دینی را آشکار می سازد.

کلیدواژه ها:

رسانه های مجازی ، تاب آوری اجتماعی ، سلامت روح و روان ، سبک زندگی اسلامی ، اخلاق پزشکی ، سلامت معنوی