تحلیل روایت شناختی داستان کوتاه سجل سفید براساس چارچوب سیمور چتمن

بحران هویت زنان مهاجر افغانستانی در ایران، در پی تجربه های ناخانگی، دیگری بودگی و تعلیق میان سرزمین مبدا و مقصد، به یکی از مسائل مهم ادبیات مهاجرت بدل شده است. این پژوهش به بررسی بازنمایی این بحران در داستان کوتاه سجل سفید از مجموعه چرا تاریکی را خدای خود نکنم اثر معصومه جعفری می پردازد. پژوهش حاضر با بهره گیری از نظریات پسااستعماری هومی بابا، بیل اشکرافت، رابرت یانگ و ادوارد سعید، و با اتکا به چارچوب روایت شناسی سه سطحی سیمور چتمن (داستان، گفتمان و ایدئولوژی)، متن را به شیوه ای تحلیلی بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد: ۱) نمادهایی چون «سجل سفید»، «خانه تاریک» و «کاغذهای بی نام» بحران هویت و میل به محو پیشینه را بازنمایی می کنند؛ ۲) شخصیت اصلی در مواجهه با گفتمان های متعارض مبدا و مقصد، هویتی چندپاره و معلق را تجربه می کند؛ ۳) صدای روایی متن با لحنی انتقادی، سازوکارهای مسلط تولید «دیگری» را به چالش می کشد. نتایج پژوهش نشان می دهد ادبیات مهاجرت، فراتر از بازتاب رنج، به فضایی برای مقاومت، کنشگری و بازآفرینی هویت زنان مهاجر در موقعیت های بینابینی تبدیل شده است.

کلیدواژه ها:

هویت ، زنان مهاجر افغانستانی ، ادبیات مهاجرت ، نقد پسااستعماری ، دیگربودگی ، روایت پژوهی سیمور چتمن