واکاوی مفهوم «آگاهی طبقاتی» از دیدگاه گئورگ لوکاچ در رمان خانه ادریسی ها

مسئله اصلی این پژوهش، تبیین چگونگی بازنمایی بحران آگاهی طبقاتی در رمان «خانه ادریسی ها» اثر غزاله علیزاده است؛ رمانی که فروپاشی نظم اشرافی و ورود نیروهای انقلابی را در فضایی نمادین و چندلایه روایت می کند. هدف مقاله آن است که با تکیه بر مفهوم «آگاهی طبقاتی» گئورگ لوکاچ، نسبت میان طبقات اجتماعی، آگاهی کاذب، آگاهی راستین، شیءوارگی و نقش سازمان انقلابی را در ساختار روایی رمان بررسی کند. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است و داده ها از طریق خوانش متن رمان و تطبیق آن با مبانی نظری لوکاچ تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد که خانه ادریسی ها صرفا روایت تقابل شخصیت های اشرافی و انقلابی نیست، بلکه الگویی روایی از جامعه ای در حال گذار است که در آن طبقه اشراف در بند گذشته و آگاهی کاذب باقی می ماند و نیروهای فرودست، هرچند در مسیر تبدیل شدن به «طبقه برای خود» قرار می گیرند، به دلیل انحراف قدرت و بازتولید سلطه به آگاهی جمعی کامل دست نمی یابند. از این منظر، رمان بحران آگاهی در جامعه انقلابی را از خلال ساختار خانه، جابه جایی قدرت و تقابل گفتار شخصیت ها بازنمایی می کند.

کلیدواژه ها:

خانه ادریسی ها ، گئورگ لوکاچ ، آگاهی طبقاتی ، شیءوارگی ، جامعه شناسی ادبیات