از سووشون تا جزیره سرگردانی: بررسی جامعه‎شناختی وضعیت زنان ایرانی در گذار از سنت به مدرنیته

برخی رویکردها در جامعه شناسی ادبیات، رمان را برگردان زندگی روزمره در عرصه ادبی می دانند. در این میان رمان های نویسندگان زن، تا حدودی بازتاب زندگی زنان در جامعه ایران نیز بوده است. از جمله این نویسندگان، سیمین دانشور است که آثار خود را با تمرکز بر وضعیت زنان نوشته است. در این پژوهش با بررسی دو رمان سیمین دانشور که با فاصله دو دهه (۲۴ سال) از یکدیگر منتشر شده اند تلاش می شود تغییر و تحولات زندگی زنان در سایه تغییرات فرهنگی جامعه و گذار از سنت به مدرنیته، نشان داده شود. در حقیقت با تمرکز بر دیدگاه یکی از مشهورترین نویسندگان زن ایران تلاش می شود تا روند دگردیسی زن ایرانی از زاویه دید یک نویسنده و دلیل تغییر کنش های زنان بررسی شود. هدف از انجام این پژوهش، نشان دادن تغییر و تحولات وضعیت زندگی زنان در دو فضای متفاوت جامعه سنتی و مدرن است و پرسش اساسی نیز آن است که زندگی زنان در گذر سالیان (دهه پنجاه تا هفتاد) چه تغییر و تحولاتی داشته و آیا این تغییرات باعث بهبود وضعیت زنان بوده یا خیر؟ پژوهش حاضر بر مبنای روش کتابخانه ای و شیوه تحلیلی و توصیفی انجام شده و نتایج نشان می دهد تغییر و تحولات زندگی زنان در بسیاری از موارد آنان را با چالش ها و بحران ها، تضادها و دوگانگی های بسیاری مواجهه ساخته است. از جمله تغییرات زندگی زنان می توان به مواردی چون متاثر شدن زندگی آنان از ارزش های فرهنگی جدید و تغییر در تفکر آنان، تعامل بیشتر شخصیت های زن با اجتماع و نقش پذیری اجتماعی آنان و نیز کاهش مرزبندی های جنسیتی اشاره کرد.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی رمان ، سووشون ، جزیره سرگردانی ، زن ایرانی ، سنت ، مدرنیته