مقایسه ظرفیت های تریتیکاله، گندم و جو برای تولید علوفه سبز با آب شور

کمبود منابع آب شیرین و افزایش شوری ، تامین علوفه دام را در مناطق خشک محدود کرده است. با توجه به وجود منابع آب شور استفاده از گونه های متحمل به شوری می تواند راهکاری برای بهره برداری هدفمند از این منابع در تولید علوفه باشد. یافته های یک مطالعه در دو منطقه استان سمنان با کیفیت های متفاوت آب آبیاری (آب غیرشور با هدایت الکتریکی ۱/۲ و آب شور با ۱۲/۷ دسی زیمنس بر متر) و با بررسی سه غله علوفه ای پاییزه شامل تریتیکاله، گندم و جو نشان داد که این گیاهان از ظرفیت تولید علوفه در شرایط آبیاری با آب های شور برخوردارند. با این حال، شوری آب موجب کاهش ۷۱ درصدی عملکرد علوفه تر، ۷۸ درصدی بهره وری آب و ۲۶ درصدی پروتئین خام شد. میانگین عملکرد علوفه تر از ۶۰ تن در شرایط آب غیرشور به ۱۷/۴ تن در هکتار با آب شور کاهش یافت و بهره وری آب نیز از ۱۰/۷ به ۲/۳۴ کیلوگرم بر مترمکعب رسید. نتایج نشان داد که حتی در شرایط استفاده از آب با شوری بالا نیز می توان با انتخاب گیاهان مناسب، بخشی از نیاز علوفه ای واحدهای دامپروری را تامین کرد. در این پژوهش، تریتیکاله در مقایسه با گندم و جو از سازگاری بیشتری در برابر تنش شوری برخوردار بود و عملکرد علوفه ای مطلوب تری داشت. بنابراین، تریتیکاله می تواند گزینه ای مناسب برای کشت در مناطقی باشد که دسترسی به منابع آب شیرین محدود است. بهره گیری موفق از این راهکار مستلزم ارزیابی کیفیت آب و خاک، انتخاب ارقام متحمل به شوری و به کارگیری روش های مناسب زراعی است. کشت غلات علوفه ای در فصل پاییز افزون بر بهره مندی از نزولات جوی امکان تولید علوفه سبز در دوره ای از سال را فراهم می سازد که معمولا واحدهای دامداری با کمبود علوفه مواجه اند. این رویکرد می تواند به کاهش فشار بر منابع آب و بهبود پایداری فعالیت های زراعی و دامی در مناطق خشک و کم آب کشور کمک کند.

کلیدواژه ها:

شورورزی ، آب شور ، پایداری تولید علوفه ، تریتیکاله