ارزیابی اثر شوری خاک بر عملکرد نیشکر برای اصلاح جدول نیازهای رویشی در جنوب استان خوزستان

نیشکر یکی از مهم ترین محصولات اقتصادی جهان است که به دلیل تولید شکر، اتانول، بیوانرژی و باگاس، به طور گسترده در مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری کشت می شود. استان خوزستان نیز یکی از مهم ترین مناطق مستعد کشت و تولید نیشکر در ایران است. یکی از مهم ترین چالش های تولید کشاورزی در این استان، شوری اراضی است. نیشکر در دامنه گیاهان حساس تا نیمه حساس به شوری قرار دارد و آستانه تحمل آن حدود ۷/۱ دسی زیمنس بر متر گزارش شده است. ازاین رو، بررسی اثر شوری خاک بر عملکرد نیشکر و بازنگری در فاکتور شوری جداول نیازهای رویشی این محصول ضروری است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر شوری خاک بر عملکرد نیشکر و اصلاح فاکتور شوری در جدول نیازهای رویشی نیشکر انجام شد. بدین منظور، ۱۰۰ پروفیل و مته در مزارع مختلف کشت نیشکر در استان خوزستان، با تاکید بر تنوع شوری خاک، مورد مطالعه قرار گرفت. ویژگی های خاک در محدوده توسعه ریشه اندازه گیری و رابطه بین شوری خاک و عملکرد نیشکر با استفاده از رگرسیون ساده بررسی شد. نتایج نشان داد که رابطه بین شوری خاک و عملکرد نیشکر از نظر آماری معنادار بوده و شوری خاک توانسته است حدود ۶۷ درصد از تغییرات عملکرد را تبیین کند. بنابراین، شوری خاک یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده عملکرد نیشکر در منطقه مورد مطالعه تشخیص داده شد. نتایج این پژوهش بر ضرورت مدیریت شوری از طریق تسطیح اراضی، بهبود زهکشی، مدیریت آبیاری، استفاده از زیرشکن و اجرای عملیات آبشویی تاکید دارد. همچنین، بازنگری فاکتور شوری در جداول نیازهای رویشی نیشکر بر اساس داده های میدانی و رابطه کمی بین شوری و عملکرد، می تواند مبنای مناسب تری برای ارزیابی تناسب اراضی، شناسایی محدودیت های تولید و مدیریت پایدار مزارع نیشکر در استان خوزستان فراهم کند.

کلیدواژه ها:

رگرسیون ، خوزستان ، نیشکر ، شوری