ارائه الگوی اسلامی تجارت خارجی با رویکرد دیپلماسی اقتصاد مقاومتی (مورد مطالعه روابط تجاری ایران و عراق)

تجارت خارجی با رویکرد دیپلماسی اقتصاد مقاومتی، مفهوم جدیدی است که به بررسی نقش دیپلماسی در پیشبرد تجارت خارجی می‎پردازد. هدف پژوهش حاضر طراحی الگوی تجارت خارجی با رویکرد اقتصاد مقاومتی است. این پژوهش از لحاظ هدف، از دسته پژوهش‎های توسعه‎ای به شمار می‎رود که طی دو مرحله اجرا شده است. ابتدا با استفاده از روش تحلیل مضمون مبتنی بر مصاحبه نیمه‎ساختاریافته با افرادی که در زمینه تجارت خارجی، دیپلماسی اقتصادی و اقتصاد ‎مقاومتی خبره هستند، عوامل مرتبط اثرگذار شناسایی و مدل مفهومی اولیه استخراج شد؛ سپس با بهره مندی از نظر خبرگان و متخصصان، از طریق توزیع پرسشنامه و به کارگیری روش ساختاری تفسیری، مولفه‎های مدل نهایی تحقیق سطح بندی و ارتباط بین آنها مشخص شد. یافته‎ها نشان می‎ دهد که ۱۸۰ کد در قالب ۱۵ مضمون بر الگوی تجارت خارجی موثر است. همچنین تغییر وتحول بنیادین به عنوان زیربنایی‎ترین عامل و عوامل تکمیل زنجیره تامین، توسعه تولید و تعمیق ساخت داخل و کیفیت نهادی از الگو به ترتیب، به عنوان عوامل وابسته شناسایی شدند. نتایج پژوهش، ضمن شناسایی عوامل اثرگذار و راهبردی در تجارت خارجی، زمینه را برای تبیین مفهوم آن، تفکیک این پدیده از موارد مشابه ازجمله با رویکرد دیپلماسی اقتصاد مقاومتی و همچنین ارائه مدل مفهومی به منظور درک و به کارگیری این مدل در تجارت خارجی و سایر همکاری‎های اقتصادی آن فراهم کرده است. همچنین به دلیل اهمیت و گسترش روابط تجاری ایران و عراق و نیز همکاری‎های منطقه‎ای به ویژه عراق، برای ایجاد و حفظ روابط بلند‎مدت با کشورها و نقش آن در رشد اقتصادی کشور در صنایع مختلف، شرکت‎ها باید تاثیر این مدل را بر هموار شدن مسیر در بازارهای خارجی مد نظر قرار بدهند.

کلیدواژه ها:

تجارت خارجی ، دیپلماسی اقتصادی ، اقتصاد مقاومتی ، تحلیل مضمون ، مدل ساختاری تفسیری