شناخت و فهم خودافزایی منابع انسانی: تحلیل عناصر پیشایندی و پسایندی با روش نقشه شناختی فازی FCM

زمینه و هدف: در سازمان های سلسله مراتبی، انگیزه خودافزایی به عنوان سازوکاری برای حفظ تصویر ذهنی فرد، بر رفتار سازمانی تاثیرگذار است. هدف این پژوهش، شناسایی پیشایندها و پسایندهای خودافزایی کارکنان با استفاده از روش نقشه شناختی فازی (FCM) است.روش شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی)، توصیفی-اکتشافی و فلسفه قیاسی-استقرایی انجام شد. جامعه پژوهش شامل ۲۰ خبره (مدیران ارشد سازمان تامین اجتماعی و اساتید دانشگاه لرستان) بود که با روش نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته (تحلیل با MAXQDA) و پرسشنامه مقایسات زوجی (تحلیل با FCM) بود. روایی و پایایی ابزارها در هر دو مرحله تایید شد.یافته ها: پیشایندهای شناسایی شده شامل طرد محیطی، ادراک منفی از خود، مقایسه اجتماعی، فضای سیاسی، عزت نفس پایین و نیاز به پذیرش است. پسایندهای خودافزایی نیز شامل رفتارهای نمایشی، وابستگی به تایید بیرونی، کاهش اصالت رفتاری، فرسودگی هیجانی، تشدید فضای رقابتی و ریسک اخلاقی در تصمیم گیری می باشد.نتیجه گیری: خودافزایی در سازمان های رسمی می تواند از طریق عوامل محیطی و روانی فعال شده و به رفتارهای ناسازگارانه و کاهش سلامت منابع انسانی منجر شود. مدیریت این سازوکار برای ارتقای کیفیت تعاملات سازمانی ضروری است.

کلیدواژه ها:

خودافزایی منابع انسانی ، رفتار سازمانی ، نقشه شناختی فازی ، عوامل پیشایندی و پسایندی ، کارکنان تامین اجتماعی