طراحی و ویژگی های روان سنجی مقیاس سواد سلامت روان زنان سنین باروری

**مقدمه و هدف:** جنسیت یکی از عوامل مهم تعیین کننده سلامت روان است و زنان در سنین باروری به دلیل تجربه تغییرات هورمونی، نقش های خانوادگی و اجتماعی و رویدادهای مرتبط با سلامت باروری، در معرض طیفی از چالش های سلامت روان قرار دارند. ارتقای سواد سلامت روان می تواند در شناسایی زودهنگام مشکلات روانی، استفاده مناسب از خدمات و اتخاذ رفتارهای ارتقادهنده سلامت موثر باشد. با توجه به نبود ابزاری اختصاصی برای ارزیابی جامع سواد سلامت روان زنان سنین باروری، مطالعه حاضر با هدف طراحی و بررسی ویژگی های روان سنجی مقیاس سواد سلامت روان زنان سنین باروری انجام شد. **روش پژوهش:** این مطالعه با رویکرد روش آمیخته اکتشافی و در دو مرحله انجام شد. در مرحله نخست، با استفاده از مرور متون و مطالعه کیفی، گویه های اولیه ابزار تولید شد. در بخش کیفی، ۲۰ نفر شامل ۱۴ زن در سنین باروری و ۶ مطلع کلیدی شامل روان شناسان، روان پزشک، مشاور و متخصصان ارتقای سلامت با نمونه گیری هدفمند و حداکثر تنوع مورد مصاحبه قرار گرفتند. پس از تولید گویه ها، روایی محتوایی و صوری و تحلیل گویه ها انجام شد. در مرحله دوم، ویژگی های روان سنجی ابزار در زنان ۱۵ تا ۴۹ سال بررسی شد. روایی سازه با تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی و پایایی با استفاده از آلفای کرونباخ، روش دونیمه سازی، ضریب همبستگی درون طبقه ای و خطای استاندارد اندازه گیری بررسی شد. **یافته ها:** در ابتدا ۱۲۰ گویه از مطالعه کیفی استخراج شد که پس از حذف گویه های تکراری، نامرتبط و همپوشان، ۴۶ گویه باقی ماند. پس از بررسی روایی محتوا، روایی صوری و تحلیل گویه ها، نسخه نهایی شامل ۳۰ گویه شکل گرفت. تحلیل عاملی اکتشافی چهار عامل شامل «دسترسی و کسب اطلاعات سلامت روان»، «درک اطلاعات سلامت روان»، «توانایی حفظ سلامت روان» و «سازگاری با چالش های زندگی زنان» را شناسایی کرد که در مجموع ۵۴/۴۲ درصد واریانس کل را تبیین کردند. شاخص KMO برابر با ۰/۸۶ و آزمون بارتلت معنادار بود. در تحلیل عاملی تاییدی، شاخص های برازش مدل رضایت بخش بودند؛ به طوری که χ²/df برابر ۲/۰۹، RMSEA برابر ۰/۰۶۹، TLI برابر ۰/۹۳ و CFI برابر ۰/۹۴ به دست آمد. آلفای کرونباخ کل مقیاس ۰/۸۸۹ و ضریب همبستگی درون طبقه ای کل مقیاس ۰/۹۶۶ بود. خطای استاندارد اندازه گیری کل مقیاس نیز ۴/۶۸ گزارش شد. **نتیجه گیری:** مقیاس ۳۰ گویه ای سواد سلامت روان زنان سنین باروری از روایی سازه و پایایی مطلوبی برخوردار است و می تواند برای شناسایی کاستی های مرتبط با دانش، مهارت ها و رفتارهای سلامت روان زنان سنین باروری، برنامه ریزی مداخلات آموزشی و ارتقایی و ارزیابی اثربخشی این مداخلات مورد استفاده قرار گیرد. انجام مطالعات بیشتر برای بررسی روایی همزمان و ملاکی، اعتبارسنجی بین فرهنگی و بررسی امکان تولید نسخه کوتاه تر ابزار توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

سواد سلامت روان ، زنان سنین باروری ، روان سنجی ، اعتبارسنجی ، ابزار اندازه گیری