مطالعه کیفی الگوی استفاده سالم از رسانه های اجتماعی برای حفظ و ارتقای سلامت روان مادران در دوره پس از زایمان از دیدگاه خبرگان مامایی

با گسترش استفاده از رسانه های اجتماعی، این رسانه ها به یکی از مهم ترین منابع کسب اطلاعات، آموزش و حمایت اجتماعی برای مادران در دوره پس از زایمان تبدیل شده اند. در کنار مزایای متعدد، استفاده کنترل نشده از این فضا می تواند با پیامدهایی نظیر اضطراب، افسردگی، مقایسه اجتماعی، وابستگی به تلفن همراه و تصمیم گیری نادرست در حوزه سلامت همراه باشد. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی استفاده سالم از رسانه های اجتماعی برای حفظ و ارتقای سلامت روان مادران در دوره پس از زایمان از دیدگاه خبرگان مامایی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل خبرگان مامایی شهر قم بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش شش مرحله ای براون و کلارک و نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۴ تحلیل شدند. در مجموع، ۱۰۸ کد اولیه استخراج شد که پس از ادغام و طبقه بندی در قالب ۳۰ مضمون فرعی، ۱۰ مضمون اصلی و در نهایت ۶ مضمون سازمان دهنده شامل مدیریت آگاهانه استفاده از رسانه های اجتماعی، ارتقای سواد سلامت دیجیتال، بهره گیری از ظرفیت های آموزشی و حمایتی، پیشگیری از پیامدهای روان شناختی، نقش ماما در هدایت استفاده سالم و راهبردهای توسعه الگوی استفاده سالم سازمان دهی شدند. در نهایت، یک مضمون فراگیر با عنوان «الگوی استفاده سالم از رسانه های اجتماعی برای حفظ و ارتقای سلامت روان مادران در دوره پس از زایمان» استخراج شد. یافته ها نشان داد که ارتقای سواد سلامت دیجیتال، مدیریت هدفمند استفاده از رسانه های اجتماعی، معرفی منابع معتبر و آموزش مستمر توسط ماماها می تواند ضمن کاهش پیامدهای روان شناختی استفاده ناسالم، به حفظ و ارتقای سلامت روان مادران کمک کند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی برنامه های آموزشی و تدوین راهنماهای مبتنی بر شواهد در مراقبت های دوران پس از زایمان قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

رسانه های اجتماعی ، سلامت روان مادر ، دوره پس از زایمان ، سواد سلامت دیجیتال ، تحلیل مضمون.