فرصت های یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث حجم و مساحت کتاب درسی ریاضی پایه نهم

این پژوهش به بررسی فرصت های یادگیری حل مساله با زمینه واقعی در مبحث «حجم و مساحت» کتاب درسی ریاضی پایه نهم پرداخته است. هدف ارزیابی میزان انطباق محتوای آموزشی با رویکردهای نوین یاددهی–یادگیری ریاضی است که بر اهمیت پیوند دانش ریاضی با کاربردهای عملی و پرورش مهارت های حل مسئله در دنیای واقعی تاکید دارند. روش تحقیق، تحلیل محتوای با رویکرد توصیفی تحلیلی بوده و داده ها بر اساس چارچوب مفهومی ویجایا و همکاران (۲۰۱۵) و سطوح تقاضای شناختی آزمون بین المللی پیزا (PISA) طبقه بندی شده اند. یافته های مطالعه نشان می دهند که بخش قابل توجهی از مسائل ارائه شده در کتاب درسی (۶۶.۶٪) فاقد زمینه واقعی مشخص هستند. همچنین، ۸۴.۶٪ از مسائل با اطلاعات کامل و بدون ابهام ارائه شده اند که فرصت کمی برای تمرین مهارت های مدیریت اطلاعات ناقص فراهم می کند. علاوه بر این، بخش عمده ای از مسائل (۸۴.۸٪) در سطوح پایین تقاضای شناختی، عمدتا بازتولید دانش و ارتباط، قرار دارند و تنها ۱۵.۴٪ از مسائل، دانش آموزان را به سطوح بالاتر شناختی مانند استنتاج و ارزیابی فرا می خوانند. این نتایج حاکی از آن است که کتاب درسی ریاضی پایه نهم، فرصت های یادگیری محدودی را برای توسعه مهارت های حل مسئله در زمینه های واقعی و تفکر سطح بالا در مبحث حجم و مساحت ارائه می دهد. این امر می تواند مانعی در برابر توانمندسازی دانش آموزان برای به کارگیری موثر ریاضی در موقعیت های پیچیده و واقعی زندگی باشد. بنابراین، پیشنهاد می شود در بازنگری های آتی محتوای آموزشی، بر غنی سازی مسائل با زمینه های کاربردی ملموس، طراحی هدفمند مسائل با اطلاعات ناقص یا زائد، و ارتقای سطوح پیچیدگی شناختی تاکید بیشتری صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

Keywords: Grade ۹ Mathematics ، Volume and Area ، Problem Solving ، Real World Context ، Content Analysis ، Cognitive Demand Levels