رای وحدت رویه؛ از تفسیر قضایی تا قانون گذاری پنهان

این مقاله به واکاوی ماهیت رای وحدت رویه در نظام حقوقی ایران می پردازد. علی رغم جایگاه ویژه این رای در ساختار حقوقی ایران، ابعاد نظری و بنیادین آن کمتر به تیغ تحلیل و تامل سپرده شده است. یکی از پرسش های اساسی در این زمینه، چیستی ماهیت حقوقی رای وحدت رویه و پیامدهای مترتب بر آن است. به طور خلاصه، همه سخن در این نوشته بر سر این است که رای وحدت رویه از سنخ «قانون» نبوده و نباید بر آن آثار قانون را مترتب ساخت؛ بلکه باید آن را از سنخ «تفسیر قضایی» قلمداد نمود. چنین نگرشی به رای وحدت رویه آثار و پیامدهایی به همراه خواهد داشت که غالبا از دیده قضات و حقوق دانان پنهان مانده است. از جمله این پیآمدها می توان به اثر نسبی آرای وحدت رویه یا عدم قابلیت تنقیح مناط از این آراء اشاره نمود..

کلیدواژه ها:

هیئت عمومی دیوان عالی کشور ، تفسیر قانون ، تفکیک قوا ، قانون گذاری قضایی