پیش زمینه های تحول در نظارت های دیوان محاسبات کشور از منظر اصول سیاسی - حقوقی موجد کارکردهای نوین دیوان محاسبات فرانسه

اقتدارات حاکمیت و کنترل­های حاکم بر آن در فرانسه، نشان می­دهد ایجاد اعتدال در اعمال اصل اقتدار به منظور تامین منافع عمومی بر چیزی بسیار بیشتر از متن قانون اساسی استوار و متضمن مجموعه­ای پیچیده از اهداف، هنجارها و ساختارهای رسمی و غیررسمی است. دیوان محاسبات فرانسه، یکی از این ساختارهای رسمی است که با وجود فقدان جایگاه متن محور در قانون اساسی این کشور؛ در عین حال به تصریح همین قانون، دارای جایگاهی اساسی در حوزه کنترل و نظارت بر بودجه و مالیه عمومی است. اینکه چنین جایگاه و فعالیت نظارتی چه تاثیری ماهوی می­تواند بر دیوان محاسبات در کشور ما داشته باشد، موضوع کاملا روشن است. علاوه بر آنکه شخصیت حقوقی این نهاد ناظر با الگوبرداری از دیوان محاسبات فرانسه شکل گرفته است؛ در کارکردهای خود نیز همواره متاثر از راهکارهای نظارتی خارجی بوده که بویژه در باور صاحب­نظران حرفه­های حسابداری و حسابرسی، اجرای آنها توسط نهاد مبداء موفقیت­آمیز بوده است. به همین دلیل، تحقیق انجام شده که منابع آن به روش کتابخانه­ای گردآوری و مورد بررسی توصیفی - تحلیلی قرار گرفته است، سعی دارد با ارائه پاسخی به این سوال که: عوامل سیاسی- حقوقی شکل دهنده جایگاه اساسی فراتر از متن قانون اساسی برای دیوان محاسبات فرانسه و کارکردهای آن کدامند؟، نشان دهد که بدون توجه به این عوامل که هرگونه فلسفه فعالیت نهاد ناظر اصلی، منوط و مربوط به آنهاست؛ امکان اجرای یک برنامه نظارتی موفقیت­آمیز نوین و وارداتی، تنها ایده­ای است که اساسا بر روی متون و اسناد ترجمه شده مربوطه مطلوب می­نماید. درهمین رابطه، نتایج بررسی این پرسش نشان می­دهد فلسفه وجودی سازمان نظارتی دیوان محاسبات فرانسه با برخی اصول و مفاهیم بنیادین حقوق عمومی فرانسویان به مثابه یک نظم اندام­وار و پیش­رونده، به گونه­ای درهم تنیده شده­اند­ که شرایط و لوازم کنترل اصل اقتدار که ضامن پایداری این اصول و تامین منافع عمومی در یک نظام جمهوری با اقتدارات ویژه حاکمیتی است را ابتدا از درون این مجموعه و فارغ از هرگونه الزام خارجی فراهم می­کنند. به همین خاطر، اگرچه این اصول دارای شان اساسی نظیر اعلامیه حقوق بشر و شهروند سال ۱۷۸۹ هستند؛ اما جایگاه رفیع پاسداری از حقوق اساسی و بنیادین ملت توسط دیوان محاسبات فرانسه، مرهون هیچ متن خاصی از قانون اساسی نیست.

کلیدواژه ها:

Separation of powers ، government authorities ، equality ، public interest ، public service ، court of accounts. ، تفکیک قوا ، اقتدارات دولت ، برابری ، نفع عمومی ، خدمت عمومی ، دیوان محاسبات