تحلیل عوامل موثر بر تاب آوری کسب وکارهای گردشگری در قلمروهای کوهستانی با رویکرد توسعه پایدار (مطالعه موردی: استان چهارمحال و بختیاری)

تاب آوری کسب وکارهای گردشگری در مناطق کوهستانی، با توجه به آسیب پذیری اکولوژیکی، وابستگی به منابع طبیعی، نوسانات فصلی تقاضا و محدودیت های زیرساختی، از الزامات توسعه پایدار به شمار می رود. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر تاب آوری کسب وکارهای گردشگری و بررسی نقش تعدیل کننده ویژگی های اقتصادی و محیطی مقصد در استان چهارمحال و بختیاری انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی همبستگی است و برای تحلیل روابط میان متغیرها از مدل سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) استفاده شد. داده ها از ۲۵۰ مدیر و اپراتور کسب وکارهای گردشگری، با استفاده از پرسشنامه پنج گزینه ای لیکرت گردآوری و با نرم افزارهای SPSS و SmartPLS تحلیل شدند. روایی پرسشنامه با روایی محتوایی، همگرا و واگرا و پایایی آن با آلفای کرونباخ و پایایی مرکب تایید شد. نتایج نشان داد که سرمایه اجتماعی (۳۱۴/۰β=)، سرمایه انسانی و کارآفرینی (۲۶۴/۰β=)، حاکمیت و مدیریت بحران (۲۱۶/۰β=) و نوآوری و قابلیت فناوری (۲۰۱/۰β=) تاثیرات مثبت معناداری بر تاب آوری دارند و در مجموع ۴۹/۹ درصد از واریانس تاب آوری را تبیین کردند. در میان این عوامل، سرمایه اجتماعی و سرمایه انسانی و کارآفرینی، قوی ترین تاثیر را بر تاب آوری نشان دادند. علاوه بر این، ویژگی های اقتصادی - محیطی - مقصد به طور قابل توجهی رابطه بین حاکمیت/مدیریت بحران و تاب آوری را تعدیل کرد (۲۲۱/۰β=)، که نشان می دهد هماهنگی نهادی و برنامه ریزی پیشگیرانه برای تقویت تاب آوری در شرایط اقتصادی - محیطی - چالش برانگیزتر اهمیت بیشتری پیدا می کنند. بر این اساس، تقویت شبکه های اجتماعی و انجمن های حرفه ای، توسعه قابلیت های کارآفرینی و تدوین سیاست های نهادی حساس به زمینه می توانند مسیرهای موثری برای افزایش تاب آوری کسب وکارهای گردشگری در مقاصد کوهستانی فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

تاب آوری کسب وکار ، گردشگری ، سرمایه اجتماعی ، قابلیت کارآفرینانه ، توسعه پایدار