تبیین چارچوب مفهومی آینده پژوهی در فرایند طراحی معماری در ایران

این پژوهش با موضوع تبیین چارچوب مفهومی آینده پژوهی در طراحی معماری در ایران و باهدف اصلی نحوه تعامل فرایند معماری با معیارها و روش های آینده پژوهی صورت گرفته است. این چارچوب مفهومی شامل عناصری نظیر تحولات اجتماعی، فرهنگی، فناورانه و زیست محیطی است که همگام با تغییرات جامعه تاثیرات بسزایی در طراحی معماری دارند. این چارچوب مفهومی به تدریج به دستاوردهای نظری و عملی در حوزه طراحی معماری کمک می کند و از طرفی این تحلیل ها و بررسی ها به معماران و طراحان کمک می کند تا بتوانند طرح های خود را با توجه به نیازهای آینده جامعه و محیط زیست طراحی کنند. در پژوهش حاضر ابتدا بر اساس مسئله پژوهش جست وجو در ادبیات موجود در حوزه موردنظر انجام پذیرفت تا از آن طریق بتوان تا حدودی به کشف شکاف های موجود در فرایند برنامه ریزی و طراحی معماری دست کرد. سپس مشخص گردید با توجه به ماهیت مسئله محقق نیاز به اکتشاف مفاهیمی جدید دارد، لذا کلیات پژوهش مانند سوالات و اهداف تحقیق بر اساس رویکرد اکتشافی تدوین شد. در این راستا می توان به اهدافی همچون تحصیل و بازشناسی مهم ترین قابلیت های معماری، نوع و ماهیت مولفه ها جهت به کارگیری آنها در مطالعات آینده پژوهی و همین طور ارائه مدل پیشنهادی جهت ارتقاء سطح کیفی فرایند طراحی معماری مطرح نمود تا از طریق آگاهی از چگونگی مشارکت مولفه های موثر در فرایند برنامه ریزی و طراحی برای آینده بتوان گام های موثری در این زمینه برداشت. از جمله پرسش هایی که در این زمینه مطرح می شود این است که چالش های امروز برنامه ریزی و طراحی معماری ایران کدامند؟ اصول معیارها و روش های آینده پژوهی چیست و قلمروهای آن کدامند؟ مولفه های موثر بر آینده پژوهی معماری چه تاثیری بر فرایند برنامه ریزی و طراحی خواهند داشت؟ و نهایتا این پرسش که آینده های ممکن، محتمل و مطلوب چگونه می توانند بر فرایندهای برنامه ریزی و طراحی معماری تاثیرگذار باشند؟

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، برنامه ریزی و طراحی معماری ، تفکر سیستمی ، فرایندهای تعاملی