تحلیل معیارهای احراز تقصیر مربیان و داوران ورزشی و مسئولیت کیفری و مدنی آنان در حوادث منجر به صدمه بدنی با تاکید بر رابطه سببیت

حوادث منجر به صدمه بدنی در فعالیت های ورزشی از جمله مسائل مهم حقوقی در حوزه ورزش محسوب می شوند؛ زیرا از یک سو، بسیاری از فعالیت های ورزشی با درجاتی از خطر ذاتی و متعارف همراه اند و از سوی دیگر، رفتار یا ترک فعل اشخاصی مانند مربیان و داوران می تواند در برخی موارد در ایجاد یا تشدید خطر موثر باشد. مسئله اصلی در چنین حوادثی، تعیین مرز میان آسیب ناشی از خطر متعارف ورزش و صدمه ناشی از نقض تکلیف حرفه ای و همچنین تعیین شرایط انتساب نتیجه به شخص مسئول است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، قوانین و مقررات مرتبط، منابع حقوق ورزشی و بررسی یک نمونه قضایی، معیارهای احراز تقصیر مربیان و داوران و آثار کیفری و مدنی رفتار آنان را تحلیل می کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که صرف وقوع حادثه در محیط ورزشی یا حضور مربی و داور در محل وقوع حادثه، برای تحقق مسئولیت کافی نیست؛ بلکه ابتدا باید وجود تکلیف حرفه ای و معیار مراقبت مورد انتظار مشخص شود، سپس نقض احتمالی آن تکلیف، قابلیت پیش بینی خطر و در نهایت رابطه سببیت میان رفتار یا ترک فعل و صدمه احراز گردد. در مورد مربیان، نحوه آموزش، انتخاب تمرین، تناسب فعالیت با وضعیت و توانایی ورزشکار، نظارت، رعایت الزامات ایمنی و واکنش به وضعیت های خطرناک اهمیت بیشتری دارد. در مورد داوران نیز رعایت مقررات مسابقه، کنترل جریان رقابت، واکنش متعارف به موقعیت های خطرناک و حدود صلاحیت حرفه ای باید مورد توجه قرار گیرد. بررسی نمونه قضایی مرتبط با حادثه آموزش تکواندو نیز نشان می دهد که در تعیین مسئولیت، بررسی مقررات رشته ورزشی، نظریه کارشناسان تخصصی و رابطه میان رفتار شخص و نتیجه حادثه اهمیت اساسی دارد. نتیجه پژوهش بیانگر آن است که مسئولیت کیفری و مدنی مربی و داور باید بر اساس نقش واقعی آنان در ایجاد نتیجه زیان بار و با محوریت رابطه سببیت تعیین شود و نمی توان صرف عنوان حرفه ای یا وقوع حادثه در محیط ورزشی را مبنای مسئولیت قرار داد‎.‎

کلیدواژه ها:

تقصیر حرفه ای ، مربی ورزشی ، داور ورزشی ، مسئولیت کیفری ، رابطه سببیت