بازاندیشی فلسفی آموزش دیجیتال در آموزش عالی بر پایه مفهوم خودآیینی در اندیشه کانت؛ دلالت هایی برای ارتقای سلامت روان دانشجویان

تحولات گسترده فناوری های دیجیتال، آموزش عالی را با دگرگونی های عمیقی در شیوه های یاددهی–یادگیری مواجه ساخته است. اگرچه آموزش دیجیتال فرصت هایی همچون افزایش دسترسی به منابع، انعطاف پذیری فرایند یادگیری و توسعه یادگیری خودراهبر را فراهم کرده است، اما چالش هایی نیز در زمینه استقلال فکری، مسئولیت پذیری و سلامت روان دانشجویان به همراه آورده است. پژوهش حاضر با هدف بازاندیشی فلسفی آموزش دیجیتال در آموزش عالی بر پایه مفهوم خودآیینی در اندیشه کانت؛ دلالت هایی برای ارتقای سلامت روان دانشجویان انجام شده است. این پژوهش از نوع مطالعات نظری بوده و با روش تحلیلی استنتاجی و بر پایه مطالعه اسنادی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که در اندیشه کانت، خودآیینی مهم ترین غایت تربیت و شرط تحقق کرامت انسانی است. از این منظر، آموزش دیجیتال تنها زمانی دارای ارزش تربیتی خواهد بود که زمینه پرورش استقلال عقلانی، قدرت داوری، مسئولیت اخلاقی و عاملیت دانشجویان را فراهم آورد. در مقابل، وابستگی شناختی به فناوری، استفاده غیرانتقادی از سامانه های هوشمند و کاهش فرصت تامل عقلانی، می تواند خودآیینی را تضعیف کرده و پیامدهای نامطلوبی برای سلامت روان دانشجویان به همراه داشته باشد. همچنین یافته ها نشان می دهد که سلامت روان در فلسفه تعلیم و تربیت صرفا به نبود اختلالات روان شناختی محدود نمی شود، بلکه با احساس عاملیت، معنا، استقلال و مسئولیت پذیری پیوندی عمیق دارد. بر این اساس، پژوهش نتیجه می گیرد که مسئله اصلی آموزش دیجیتال، توسعه فناوری نیست، بلکه چگونگی به کارگیری آن در جهت پرورش انسان های خودآیین، خردورز و مسئول است. در پایان نیز دلالت هایی برای سیاست گذاری آموزشی و طراحی محیط های یادگیری دیجیتال ارائه شده است‎.‎

کلیدواژه ها:

آموزش دیجیتال ، آموزش عالی ، خودآیینی ، کانت ، سلامت روان‎.‎