بلاغت تصویری در غزلیات بیدل دهلوی: بررسی سازوکارهای تصویرآفرینی و شبکه سازی معنایی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 125

فایل این مقاله در 11 صفحه با فرمت PDF و WORD قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

ICMRE08_141

تاریخ نمایه سازی: 27 مهر 1405

چکیده مقاله:

تصویر در غزلیات بیدل دهلوی صرفا وسیله ای برای زیباسازی و آرایش سخن نیست، بلکه یکی از مهم ترین سازوکارهای تولید، گسترش و سازمان دهی معنا به شمار می رود. مسئله اصلی این پژوهش، بررسی چگونگی شکل گیری و کارکرد شبکه های تصویری در غزلیات بیدل و تبیین نقش آنها در عینیت بخشی به مفاهیم انتزاعی است. هدف پژوهش آن است که با عبور از بررسی منفرد صنایع بلاغی، سازوکار پیوند میان تصاویر و تبدیل آنها به شبکه های معنایی را آشکار سازد. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده و داده های آن از غزلیات بیدل انتخاب شده است. در تحلیل، واحد اصلی مطالعه صرفا صنعت بلاغی نیست، بلکه رابطه میان عناصر تصویری و پیوند آنها با حوزه های معنایی است. یافته های پژوهش نشان می دهد که تشبیه، استعاره، تشخیص، حس آمیزی، پارادوکس و ترکیب سازی در شعر بیدل غالبا به صورت عناصر منفرد عمل نمی کنند، بلکه در ارتباط با یکدیگر شبکه های تصویری ایجاد می کنند. شبکه های آب، نور، طبیعت، آتش و حرکت و فضا از مهم ترین این شبکه ها هستند. در این شبکه ها عناصری مانند قطره، حباب، موج، دریا، شمع، شعله، آینه، گل، شبنم، شرر، خاکستر، راه و سفر، علاوه بر معنای حسی و تصویری، مفاهیمی چون هستی، فنا، وحدت، کثرت، عشق، معرفت، حیرت و سلوک را بازنمایی می کنند. همچنین درهم تنیدگی شبکه های تصویری موجب افزایش تراکم معنایی، چندمعنایی و دشواری شعر بیدل می شود. براین اساس، می توان بلاغت تصویری بیدل را نوعی «بلاغت شبکه ای» دانست که در آن تصویر، گری پویا در ساختار تولید معناست.

نویسندگان