ساختن رفتار اخلاقی از سال های نخست مدرسه؛ نقش همدلی، احترام و مسئولیت پذیری در تربیت دانش آموزان

تربیت اخلاقی یکی از مهم ترین ابعاد تربیت همه جانبه کودکان است و نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، روابط اجتماعی و رفتارهای مسئولانه آنان دارد. هدف این مقاله، تبیین نقش همدلی، احترام و مسئولیت پذیری در ساختن رفتار اخلاقی دانش آموزان ابتدایی و بررسی راهبردهای موثر برای نهادینه سازی این ارزش ها در محیط مدرسه است. این پژوهش با رویکرد مروری و تحلیلی، بر مبنای منابع علمی داخلی و خارجی، به بررسی مبانی مفهومی رفتار اخلاقی، ویژگی های رشد اخلاقی در سال های نخست مدرسه، ارتباط تربیت اخلاقی با رشد اجتماعی و هیجانی و نقش معلم و محیط آموزشی در تقویت این ارزش ها پرداخته است. یافته ها نشان می دهد که همدلی موجب افزایش رفتارهای یاری رسان و کاهش تعارض های میان دانش آموزان می شود، احترام زمینه ایجاد روابط مثبت و احساس امنیت روانی را فراهم می کند و مسئولیت پذیری به رشد خودنظم دهی، مشارکت در فعالیت های گروهی و موفقیت تحصیلی کمک می کند. همچنین مشخص شد که الگوسازی معلمان، بازخورد سازنده، فعالیت های مشارکتی، داستان گویی، بازی های گروهی و همکاری خانواده و مدرسه از مهم ترین راهبردهای تقویت رفتار اخلاقی در دوره ابتدایی هستند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که تربیت اخلاقی زمانی اثربخش خواهد بود که این ارزش ها به بخشی از فرهنگ روزمره مدرسه تبدیل شوند و فرصت تجربه عملی آن ها در موقعیت های واقعی یادگیری برای دانش آموزان فراهم شود‎.‎

کلیدواژه ها:

‎رفتار اخلاقی ، احترام ، مسئولیت پذیری ، دانش آموزان ، تربیت اخلاقی