تحلیل ظرفیت های تاثیرگری در بازنمایی مولفه های هوش هیجانی در تصویرگری کتاب های کودک با تاکید بر آثار راشین خیری

هوش هیجانی به عنوان یکی از مولفه های اساسی رشد روانی– اجتماعی کودکان، نقش مهمی در شکل گیری خودآگاهی، همدلی، خودتنظیمی و مهارت های اجتماعی آنان ایفا می کند. در این میان، ادبیات کودک و به ویژه کتاب های تصویری، به دلیل ماهیت چندلایه و تلفیقی خود، بستری موثر برای پرورش مولفه های هوش هیجانی فراهم می آورند. تصویرگری کتاب کودک نه تنها مکمل متن، بلکه در بسیاری موارد عنصری مستقل در انتقال معنا، احساس و تجربه های عاطفی به مخاطب کودک است‎.‎ پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت های تصویرگری کتاب کودک در بازنمایی و تقویت مولفه های هوش هیجانی، به تحلیل کیفی آثار تصویری راشین خیریه به عنوان یکی از تصویرگران شاخص ادبیات کودک معاصر ایران می پردازد. روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی با واحد تحلیل تصاویر منتخب از ده کتاب تصویرگری شده توسط این هنرمند است. چارچوب نظری پژوهش بر مبنای مولفه های هوش هیجانی در مدل بار-آن شکل گرفته است‎.‎ یافته ها نشان می دهد استفاده آگاهانه از رنگ های شاد و نمادین، اغراق فرمی در شخصیت پردازی، سادگی بصری متناسب با گروه سنی و بهره گیری از عناصر فرهنگی بومی در تصویرگری، بیشترین تاثیر را بر تقویت مولفه هایی چون همدلی، خودآگاهی، شادمانی و مسئولیت پذیری اجتماعی در کودکان دارد. در عین حال، در آثاری با گرایش های انتزاعی یا محدودیت رنگی شدید، ارتباط عاطفی کودک با تصاویر کاهش یافته و انتقال مولفه های هیجانی با محدودیت مواجه شده است‎.‎ در پایان، الگوی تحلیلی «پیوستار ظرفیت های بصری- هیجانی» استخراج و پیشنهادهای کاربردی برای تصویرگران، ناشران و برنامه ریزان آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

تصویرگری ، هوش هیجانی ، کتاب کودک ، ادبیات کودک ، مدل بار- آن.