ارزیابی ظرفیت ها و چالش های توسعه گردشگری تاریخی در استان همدان با تاکید بر جاذبه های شاخص: رویکردی ترکیبی در بازه زمانی ۱۳۸۵–۱۳۹۵

گردشگری تاریخی به عنوان یکی از مهم ترین شاخه های گردشگری فرهنگی، می تواند نقش موثری در توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق ایفا کند. استان همدان با برخورداری از پیشینه تاریخی غنی، آثار ارزشمند میراث فرهنگی و جاذبه های متنوع تاریخی، از ظرفیت قابل توجهی برای توسعه گردشگری تاریخی برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف بررسی ظرفیت ها و چالش های توسعه گردشگری تاریخی در استان همدان و ارائه راهبردهایی برای توسعه پایدار این بخش در دوره زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۵ انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است و با بهره گیری از رویکرد ترکیبی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق مطالعات اسنادی و کتابخانه ای، داده های آماری و گزارش های رسمی سازمان های مرتبط، مشاهدات میدانی و مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از آمار توصیفی و تحلیل محتوای کیفی بررسی شدند. یافته ها نشان داد که تعداد گردشگران داخلی طی دوره مورد مطالعه روندی افزایشی داشته است؛ بااین حال، رشد گردشگران خارجی با ظرفیت های تاریخی و فرهنگی استان تناسب کافی نداشته است. همچنین، ضعف زیرساخت های اقامتی و خدماتی، ناهماهنگی میان نهادهای مدیریتی، کمبود نیروی انسانی متخصص و ضعف بازاریابی، به ویژه در بازارهای بین المللی، از مهم ترین چالش های توسعه گردشگری تاریخی استان به شمار می روند. بر اساس نتایج پژوهش، تحقق توسعه پایدار گردشگری تاریخی در استان همدان نیازمند استقرار مدیریت یکپارچه مقصد، ارتقای زیرساخت ها و کیفیت خدمات گردشگری، تقویت بازاریابی و برندسازی مقصد، بهره گیری از ظرفیت های بازاریابی دیجیتال و حفاظت موثر و پایدار از میراث فرهنگی است. در مجموع، توسعه گردشگری تاریخی استان همدان مستلزم اتخاذ رویکردی یکپارچه است که در آن حفاظت از میراث فرهنگی، توسعه اقتصادی، ارتقای کیفیت خدمات، بازاریابی هدفمند و مشارکت ذی نفعان به صورت هم زمان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

گردشگری تاریخی ، توسعه پایدار ، میراث فرهنگی ، گردشگری فرهنگی ، استان همدان.