بررسی پیامدهای های مهاجرت از روستا به شهر بر توسعه پایدار در استان ایلام در ۱۰ سال اخیر

مهاجرت روستا به شهر یکی از مهم ترین تحولات جمعیتی و فضایی استان ایلام در دهه اخیر بوده که پیامدهای گسترده ای بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و کالبدی این استان بر جای گذاشته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر مهاجرت روستا به شهر و تحلیل پیامدهای آن بر توسعه پایدار شهری در استان ایلام انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است و داده های آن از طریق مطالعات کتابخانه ای، اسناد آماری رسمی، گزارش های سازمانی و منابع علمی معتبر گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان داد که عوامل رانشی نظیر خشکسالی، کاهش منابع آب، افت درآمدهای کشاورزی، بیکاری، ضعف زیرساخت ها و کمبود خدمات عمومی در روستاها، در کنار عوامل کششی شامل تمرکز خدمات آموزشی، درمانی، فرصت های شغلی و امکانات شهری، به ویژه در شهر ایلام، نقش تعیین کننده ای در تشدید جریان مهاجرت داشته اند. همچنین این روند موجب کاهش جمعیت روستایی، پیری نیروی کار، کاهش تولیدات کشاورزی، گسترش حاشیه نشینی، افزایش اشتغال غیررسمی و تشدید نابرابری های فضایی میان شهرستان های استان شده است. بر اساس یافته ها، اجرای سیاست هایی همچون استقرار نظام آمایش سرزمین، توسعه اشتغال پایدار در روستاها، تقویت زیرساخت های حمل ونقل و ارتباطات، ارتقای کیفیت خدمات آموزشی و بهداشتی، حمایت از صنایع تبدیلی و گردشگری روستایی و نیز اجرای برنامه های تشویقی برای مهاجرت معکوس، می تواند زمینه کاهش مهاجرت، تقویت سکونتگاه های روستایی و تحقق توسعه پایدار و متوازن در استان ایلام را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

مهاجرت روستا–شهر ، توسعه پایدار ، آمایش سرزمین ، استان ایلام ، حاشیه نشینی ، اشتغال روستایی ، مهاجرت معکوس.